Wyrok TSUE C-70/25: szybki zwrot pieniędzy przez bank

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-70/25, wydany 15 października 2026 roku, nakłada na banki obowiązek szybkiego zwrotu środków po nieautoryzowanej transakcji i ogranicza możliwość odmowy na podstawie zarzutów wobec klienta.

Jak szybko bank musi zwrócić pieniądze po nieautoryzowanej transakcji?

Bank powinien przelać środki najpóźniej do końca następnego dnia roboczego. Termin nie zaczyna biegu w dowolnym momencie, lecz od chwili, w której bank dostał zgłoszenie operacji albo sam ją wykrył.

To istotna zmiana dla konsumentów, bo dotychczasowe spory często ciągnęły się tygodniami, podczas gdy klient czekał na odzyskanie oszczędności. Teraz zegar działa od konkretnego zdarzenia, a nie od wyjaśnień prowadzonych przez instytucję.

Czy zarzut rażącego niedbalstwa pozwala bankowi odmówić zwrotu?

Nie. Trybunał wyklucza sytuację, w której sam zarzut rażącego niedbalstwa klienta staje się podstawą do wstrzymania wypłaty. Bank również nie może uzależniać zwrotu od tego, czy jego zdaniem klient odpowiednio zabezpieczył dane.

Podstawą odpowiedzialności klienta pozostaje art. 46 ust. 3 ustawy o usługach płatniczych. Obowiązek zabezpieczenia danych logowania i autoryzacji wynika z art. 42 tej ustawy. Sam fakt, że ten obowiązek istnieje, nie oznacza jednak automatycznie, że klient ponosi koszty.

Ocena, czy doszło do rażącego niedbalstwa, należy do sądu rozpatrującego konkretną sprawę. Wyrok nie wskazuje katalogu zachowań, które można uznać za rażące niedbalstwo, więc każda sprawa będzie analizowana indywidualnie.

Kto musi udowodnić winę klienta w sporze z bankiem?

Ciężar dowodu spoczywa na banku. To on musi wykazać okoliczności, które mogłyby uzasadniać przypisanie klientowi rażącego niedbalstwa. Klient nie musi natomiast udowadniać, że takich okoliczności nie było.

Dla praktyki oznacza to przesunięcie ryzyka procesowego. Dotąd wielu konsumentów musiało tłumaczyć się z własnych działań, a teraz instytucja finansowa powinna dysponować konkretnymi dowodami, zanim odmówi zwrotu.

Kiedy bank może wstrzymać zwrot pieniędzy?

Wyjątek przewidziano wyłącznie dla przypadków uzasadnionego podejrzenia, że klient sam dopuścił się oszustwa. Dodatkowo bank musi zawiadomić o tym krajowy organ na piśmie.

Warto zwrócić uwagę na różnicę między podejrzeniem oszustwa a zarzutem rażącego niedbalstwa. Pierwsze wymaga konkretnego uzasadnienia i formalnego zgłoszenia, drugie nie może samo w sobie blokować wypłaty.

Jak wygląda kolejność działań banku po wyroku?

Element	Zasada po wyroku
Termin zwrotu	najpóźniej do końca następnego dnia roboczego
Start terminu	zgłoszenie lub wykrycie operacji przez bank
Kolejność	najpierw zwrot środków, potem ewentualne dochodzenie od klienta
Ciężar dowodu	po stronie banku
Wyjątek	uzasadnione podejrzenie oszustwa i zawiadomienie organu krajowego na piśmie

Taki układ oddziela dwie sprawy: szybkie przywrócenie stanu konta i późniejsze rozliczenie odpowiedzialności. Klient nie musi czekać na zakończenie sporu, by odzyskać środki.

Jak często klienci zgłaszają nieautoryzowane transakcje w Polsce?

Rzecznik Finansowy odnotował w latach 2022–2025 ponad 10 tys. wniosków dotyczących nieautoryzowanych transakcji. Liczba ta pokazuje, że problem dotyczy realnej części konsumentów, a nie wyjątkowych przypadków.

Skala sporów sprawia, że nowe zasady mogą wpłynąć na wiele postępowań reklamacyjnych, zarówno w bankach, jak i przed instytucjami pozasądowymi.

Co to oznacza dla Ciebie jako klienta banku?

Po pierwsze, zgłaszaj nieautoryzowaną operację jak najszybciej i zapisz datę oraz godzinę kontaktu z bankiem. Od tego momentu liczy się termin, w którym bank powinien przelać pieniądze.

Po drugie, jeśli bank odmawia zwrotu, powołuj się na wyrok TSUE i wskaż, że to instytucja musi wykazać rażące niedbalstwo. Odmowę warto mieć na piśmie, aby łatwiej ją zakwestionować.

Po trzecie, gdy reklamacja nie przyniesie efektu, możesz skierować sprawę do Rzecznika Finansowego lub do sądu. Pamiętaj jednak, że ostateczna ocena zawsze należy do sądu, a wyrok nie rozstrzyga za każdym razem, które zachowania są rażącym niedbalstwem.