Nowe przepisy frankowe 2025: jakie prawa zyskali kredytobiorcy?

Ustawa frankowa weszła w życie 24 lipca 2025 roku, wprowadzając przełomowe rozwiązania dla kredytobiorców sporujących z bankami. Przepisy mają zmienić sposób rozpatrywania sporów o kredyty frankowe przez wymiar sprawiedliwości i zapewnić konsumentom skuteczniejszą ochronę w postępowaniach sądowych.

Jakie prawo zyskali kredytobiorcy w sporach frankowych?

Kluczową zmianą jest automatyczne zawieszenie obowiązku spłacania rat kredytu z mocy prawa. Mechanizm uruchamia się w momencie doręczenia pozwu bankowi i trwa do prawomocnego zakończenia postępowania. Rozwiązanie działa samoczynnie — nie wymaga wydawania orzeczeń ani zarządzeń sądowych. Kredytobiorca nie musi więc prosić o zawieszenie spłaty; prawo działa automatycznie.

Aneta Wiewiórowska-Domagalska, pełnomocniczka ministra sprawiedliwości ds. ochrony praw konsumenta, podkreśliła, że przepisy zapewnią konsumentom skuteczniejszą ochronę, a sądy otrzymają narzędzia umożliwiające efektywniejsze prowadzenie postępowań.

Jak ustawa chroni kredytobiorców przed presją banków?

Nowa regulacja zakazuje instytucjom finansowym wywierania presji na kredytobiorcę w trakcie trwającego postępowania sądowego. Banki nie mogą:

• wypowiadać umowy kredytowej
• stosować wpisów do biura informacji kredytowej (BIK)

Te ograniczenia mają na celu ochronę kredytobiorcy w okresie, gdy jego sprawa jest rozpatrywana w sądzie. Wcześniej banki mogły wykorzystywać takie narzędzia jako sposób na zmuszenie kredytobiorcy do zawarcia ugody lub wycofania powództwa.

Prezydent Karol Nawrocki, podpisując ustawę 17 lipca 2025 roku, zwrócił uwagę, że regulacja ma ograniczyć asymetrię sił między konsumentem a dużą instytucją finansową.

Jakie prawa otrzymały banki w nowej ustawie?

Ustawa nie faworyzuje wyłącznie kredytobiorców. Instytucje finansowe zyskały prawo do dochodzenia roszczeń wzajemnych na wypadek stwierdzenia nieważności umowy kredytowej. Banki mogą wytożyć takie powództwo aż do zakończenia postępowania w pierwszej instancji.

Rozwiązanie to ma wyrównać pozycję stron w procesie. Kredytobiorca nie będzie miał możliwości zwlekania z wytoczeniem powództwa wzajemnego przez bank, a bank będzie miał jasny termin, do którego może działać.

Jak nowe przepisy przyspieszą postępowania sądowe?

Ustawa wprowadza kilka zmian mających przyspieszyć rozpatrywanie spraw:

Możliwości proceduralne sądów

Sądy otrzymały rozszerzone uprawnienia do:

• Rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych — gdy nie jest wymagana jawność
• Wysłuchiwania świadków w trybie zdalnym — bez konieczności stawienia się w sądzie
• Przyjmowania zeznań na piśmie — strony mogą składać oświadczenia bez osobistego stawienia się

Uprawnienia referendarzy i Sądu Najwyższego

Referendarze sądowi otrzymali uprawnienia do umarzania postępowań po cofnięciu pozwu lub apelacji. Sąd Najwyższy zyskał prawo do zmiany postanowienia o przyjęciu skargi kasacyjnej i odmowy jej rozpoznania, gdy nie występuje już istotne zagadnienie prawne.

Dlaczego ta ustawa jest ważna dla polskiego wymiaru sprawiedliwości?

Prezydent Nawrocki podkreślił, że setki tysięcy obywateli od lat czekają na rozstrzygnięcie sporów z instytucjami finansowymi. Sprawy frankowe stały się jednym z głównych źródeł przeciążenia sądów cywilnych w Polsce. Nowe przepisy mają przyspieszyć postępowania i zmniejszyć zalegające sprawy.

Aspekt	Zmiana
Zawieszenie spłaty	Automatyczne z mocy prawa od doręczenia pozwu
Termin na roszczenia wzajemne	Do końca postępowania w pierwszej instancji
Ochrona przed presją	Zakaz wypowiadania umowy i wpisów do BIK
Przyspieszenie postępowań	Świadkowie zdalni, zeznania na piśmie, posiedzenia niejawne
Data wejścia w życie	24 lipca 2025 roku

Co to oznacza dla kredytobiorcy w sporze frankowym?

Jeśli jesteś kredytobiorcą, który rozważa wznowienie lub wszczęcie sporu z bankiem o kredyt frankowy, nowe przepisy mogą zmienić Twoją strategię procesową:

Zawieszenie rat działa automatycznie — nie musisz czekać na orzeczenie sądu ani prosić o zawieszenie spłaty. Od momentu doręczenia pozwu bankowi Twój obowiązek spłacania rat jest zawieszony. To daje Ci oddech finansowy przez cały czas trwania postępowania.

Masz ochronę przed represjami — bank nie może Cię karać za wznowienie sporu poprzez wypowiadanie umowy czy wpisy do BIK. To oznacza, że możesz swobodnie dochodzić swoich praw bez obawy o dodatkowe konsekwencje finansowe.

Postępowanie powinno być szybsze — sądy mają teraz więcej narzędzi do przyspieszenia rozpraw. Możliwe, że Twoja sprawa będzie rozpatrywana szybciej niż wcześniej.

Banki mają wyznaczony termin na działanie — jeśli bank chce dochodzić roszczeń wzajemnych, musi to zrobić do końca postępowania w pierwszej instancji. Nie będzie mógł czekać do apelacji.

Ustawa frankowa weszła w życie w kontekście, w którym polskie sądy cywilne są przeciążone sprawami kredytobiorców. Przepisy mają zarówno chronić konsumentów przed asymetrią sił w stosunku do dużych instytucji finansowych, jak i przyspieszyć rozpatrywanie zalegających spraw.