Greenwashing zakazany: co zmienia nowa ustawa dla konsumentów

Greenwashing – czyli wprowadzające w błąd oświadczenia, że produkt jest ekologiczny, zielony lub zrównoważony, bez faktycznych dowodów – będzie od 27 września 2026 r. zakazany jako czarna praktyka handlowa w Polsce.

Rząd przyjął 7 lipca 2026 r. projekt nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz ustawy o prawach konsumenta, który implementuje dyrektywę UE 2024/825. Projekt przygotował Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Zmiana ma umożliwić konsumentom podejmowanie świadomych decyzji przy zakupach produktów w ramach zrównoważonej konsumpcji.

Czarną praktyką handlową będzie fałszywe etykietowanie ekologiczne

Jedną z kluczowych zmian jest rozszerzenie listy czarnych praktyk handlowych – czyli działań uznawanych za nieuczciwe w każdych okolicznościach. Nowe przepisy zakazują:

1. Umieszczania oznakowania dotyczącego zrównoważonego charakteru produktu, które nie jest oparte na systemie certyfikacji ani nie zostało ustanowione przez organy publiczne – oznacza to, że każde ekologiczne logo na opakowaniu musi być poparty certyfikacją EU Ecolabel, programem EN ISO 14024 typu I lub innym prawem UE.

2. Formułowania ogólnych twierdzeń środowiskowych bez dowodów – przedsiębiorca nie będzie mógł napisać, że produkt ma wysoką efektywność ekologiczną, jeśli nie wykaże tego uznaną certyfikacją.

Jakie hasła marketingowe będą zakazane?

Przedsiębiorcy nie będą mogli używać ogólnych oświadczeń sugerujących wysoką efektywność ekologiczną, takich jak:

• przyjazne dla środowiska
• eko-przyjazne
• zielone
• przyjazne dla natury
• ekologiczne
• poprawne środowiskowo
• przyjazne dla klimatu
• łagodne dla środowiska
• przyjazne pod względem emisji dwutlenku węgla
• efektywne energetycznie
• biodegradowalne
• oparte na surowcach pochodzenia biologicznego

Część z tych haseł będzie dozwolona, ale tylko jeśli przedsiębiorca wykaże wysoką efektywność ekologiczną poprzez certyfikację. Bez dowodów – będzie to czarna praktyka handlowa.

Jakie informacje musi podać sprzedawca?

Nowe regulacje rozszerzają obowiązki informacyjne sprzedawcy. Przed zawarciem umowy kupna-sprzedaży konsument musi otrzymać informacje o:

W sklepie stacjonarnym i online

• Cechach środowiskowych lub społecznych produktu
• Aspektach związanych z obiegiem zamkniętym, w tym trwałości produktu
• Możliwości naprawy produktu
• Zdolności do recyklingu
• Udzielonej przez producenta handlowej gwarancji trwałości (jeśli istnieje)

Dodatkowo dla zakupów online

• Przyjaznych dla środowiska opcjach dostawy towarów

Obowiązek podania tych informacji dotyczy zarówno sklepów tradycyjnych, jak i sprzedaży przez internet. Pominięcie istotnych informacji przy świadczeniu usługi porównywania produktów będzie uznane za zaniechanie wprowadzające w błąd.

Co to oznacza dla konsumentów i przedsiębiorców?

Nowa ustawa znacząco wzmacnia ochronę konsumentów przed manipulacją marketingową. Dotychczas UOKiK już kwestionował używanie “ekościemy” w przekazie marketingowym, ale nowe przepisy uczyniają to formalnym zakazem – czarną praktyką handlową.

Dla konsumentów oznacza to:

• Większa przejrzystość – będą wiedzieć, które oświadczenia ekologiczne są certyfikowane, a które to pusta obietnica
• Lepsze decyzje zakupowe – otrzymają pełną informację o trwałości, możliwości naprawy i recyklingu produktu
• Prawo do reklamacji – jeśli produkt będzie reklamowany jako ekologiczny bez dowodów, konsument będzie mógł go reklamować lub zwrócić

Dla przedsiębiorców oznacza to:

• Konieczność certyfikacji – każde ekologiczne twierdzenie musi być poparte certyfikacją EU Ecolabel lub ISO 14024
• Rozszerzone obowiązki informacyjne – muszą podać wszystkie informacje o cechach środowiskowych przed zawarciem umowy
• Ryzyko kar administracyjnych – UOKiK będzie miał prawo do nałożenia sankcji finansowych za greenwashing

Czy to rewolucja czy uzupełnienie istniejących reguł?

Warto podkreślić, że nowa ustawa nie jest całkowitą rewolucją w polskim prawie konsumenckim. UOKiK już dziś kwestionuje używanie “ekościemy” w swoich decyzjach administracyjnych. Przepisy wchodzące w życie 27 września 2026 r. będą uzupełnieniem i formalizacją istniejących regulacji.

Projekt przewiduje także rozszerzenie katalog informacji, które mogą być przedmiotem praktyki wprowadzającej w błąd. Dotychczas dotyczyło to głównie cech produktu i ceny – teraz obejmie także cechy środowiskowe i społeczne, aspekty związane z obiegiem zamkniętym, trwałość, możliwość naprawy i zdolność do recyklingu.

Kiedy wchodzi w życie nowa ustawa?

Nowa ustawa wejdzie w życie 27 września 2026 r. Przedsiębiorcy będą mieć czas na dostosowanie się do nowych wymogów – zarówno w kwestii etykietowania produktów, jak i podawania informacji konsumentom. Od tego dnia każde oświadczenie ekologiczne będzie musiało być poparte certyfikacją lub będzie uznane za czarną praktykę handlową.

Konsumenci, którzy kupią produkt z fałszywymi oświadczeniami ekologicznymi, będą mogli skorzystać z przysługujących im praw – reklamacji, zwrotu towaru lub odstąpienia od umowy, szczególnie jeśli kupili produkt online.