Dodatkowy rok rękojmi za naprawę. Nowe prawo konsumenta 2026
Od 2026 r. konsumenci zyskają dodatkowy rok rękojmi, jeśli wybiorą naprawę zamiast wymiany produktu.
Konsumenci zyskają dodatkowy rok rękojmi, jeśli zdecydują się na naprawę produktu zamiast jego wymiany — wynika z projektu noweli ustawy o prawach konsumenta przygotowywanego przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. To kluczowa zmiana, która ma zachęcić kupujących do naprawiania towarów zamiast ich wyrzucania, a jednocześnie nałożyć nowe obowiązki na sprzedawców i producentów.
Rewolucja w prawie do naprawy — co się zmieni?
Projekt nowelizacji stanowi transpozycję dyrektywy Unii Europejskiej w sprawie prawa do naprawy (dyrektywa R2R, od angielskiego “right to repair”). Polska ma na wdrożenie tego prawa czas do 31 lipca 2026 r. Głównym celem dyrektywy jest zachęcenie konsumentów do wybierania naprawy towarów zamiast ich przedwczesnego pozbywania się, co pozwoli uniknąć niepotrzebnych wydatków na zakup nowych produktów i zmniejszy ilość odpadów.
Dyrektywa ma też usuwać bariery zniechęcające do naprawy, takie jak słaba dostępność usług naprawczych czy trudny dostęp do części zamiennych. Nowe przepisy mają zmienić to podejście na wszystkich poziomach — od sprzedawców przez producentów po serwisy naprawcze.
Dodatkowy rok rękojmi — jak to będzie działać?
Najważniejszą zmianą dla konsumentów jest przedłużenie okresu odpowiedzialności sprzedawcy za zgodność towaru z umową (rękojmi) o 12 miesięcy, jeśli kupujący zdecyduje się na naprawę zamiast wymiany produktu.
Przykład praktyczny: Konsument kupił pralkę. Po 18 miesiącach od zakupu urządzenie się psuje. Konsument zgłasza reklamację sprzedawcy, który uznaje ją za zasadną i stwierdza, że pralkę można naprawić. W tym momencie sprzedawca ma obowiązek poinformować konsumenta, że jeśli wybierze naprawę zamiast wymiany, będzie mu przysługiwać dodatkowe 12 miesięcy ochrony z tytułu zgodności towaru z umową. Oznacza to, że jeśli pralka znowu się zepsuje w ciągu roku od naprawy, sprzedawca będzie odpowiedzialny za jej naprawę lub wymianę.
Sprzedawcy będą zobowiązani do informowania konsumentów o prawie wyboru między naprawą a wymianą oraz wyraźnie zaznaczać, że w przypadku naprawy okres odpowiedzialności przedłuży się o rok. To zmiana fundamentalna — dotychczas konsumenci często nie wiedzieli o tej możliwości lub byli zniechęcani do wyboru naprawy.
Nowe obowiązki producentów
Projekt ustawy nakłada znaczące obowiązki na producentów wymienionych kategorii produktów:
| Obowiązek producenta | Szczegóły |
|---|---|
| Naprawa na żądanie | Producent musi naprawiać towary na żądanie konsumenta, o ile naprawa jest możliwa |
| Informacja o warunkach | Producent musi informować o warunkach wykonywania naprawy i prawie konsumenta do jej uzyskania |
| Ceny orientacyjne | Producent musi podawać orientacyjne ceny opłat za typową naprawę |
| Części zamienne | Ceny części zamiennych muszą być “rozsądne” — takie, które nie zniechęcają do naprawy |
| Projektowanie | Towary muszą być projektowane tak, aby nie utrudniać naprawy i umożliwić użycie części zamiennych |
| Towar zamiennik | Producent może użyczyć konsumentowi towar zamiennik bezpłatnie lub za rozsądną opłatę |
Co to oznacza: Producenci nie będą mogli sztucznie utrudniać naprawy swoich produktów, na przykład przez zakamarowanie części zamiennych czy narzucanie absurdalnie wysokich cen za drobne elementy. To zmiana, która dotknie szczególnie branżę elektroniki konsumenckiej, gdzie dotychczas trudno było naprawiać urządzenia bez autoryzowanego serwisu.
Które produkty będą objęte nowym prawem?
Nowe przepisy będą dotyczyć następujących kategorii towarów:
- Pralki
- Zmywarki
- Odkurzacze
- Suszarki
- Telefony komórkowe
- Urządzenia chłodnicze (lodówki, zamrażarki)
- Wyświetlacze elektroniczne
- Sprzęt do spawania
- Serwery
- Skutery i rowery elektryczne (oraz podobne towary)
Lista może być rozszerzana w przyszłości w zależności od decyzji Unii Europejskiej.
Europejski formularz informacji o naprawie
Projekt wprowadza też europejski formularz informacji o naprawie, którego używanie będzie dobrowolne dla podmiotów zajmujących się naprawami. Formularz będzie przekazywany konsumentowi na jego żądanie bezpłatnie.
Klucz: podmiot zajmujący się naprawą będzie związany informacjami zawartymi w formularzu przez 30 dni kalendarzowych od jego przekazania konsumentowi. W tym czasie nie będzie mógł zmienić określonych tam warunków naprawy. Strony mogą wspólnie wydłużyć ten termin.
Polska platforma napraw — gdzie znaleźć serwis?
W ramach nowych przepisów ma powstać polska sekcja krajowa, będąca częścią europejskiej platformy internetowej napraw, którą utworzy Komisja Europejska. Na tej platformie:
- Podmioty zajmujące się naprawami będą mogły się zarejestrować i podawać dane kontaktowe
- Serwisy będą mogły informować o warunkach przeprowadzania napraw
- Konsumenci będą mogli bezpłatnie wyszukiwać serwisy w swojej okolicy
To rozwiązanie ma ułatwić konsumentom znalezienie zaufanego serwisu naprawczego bez konieczności szukania na własną rękę.
Kary za naruszenie — ile grozi przedsiębiorcom?
Projekt ustawy przewiduje surowe kary za naruszenie nowych przepisów:
| Rodzaj naruszenia | Wysokość kary |
|---|---|
| Pierwsze naruszenie | Do 20 000 zł |
| Recydywa | Do 40 000 zł |
| Praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów (UOKiK) | Do 10% obrotu z poprzedniego roku obrachunkowego |
Egzekwowaniem obowiązków będzie zajmować się przede wszystkim Inspekcja Handlowa. Dodatkowo Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) będzie mógł nałożyć kary za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów.
Co to oznacza: Przedsiębiorcy, którzy będą ignorować nowe przepisy — na przykład przez utrudnianie napraw, narzucanie wygórowanych cen za części zamienne czy niedostarczanie wymaganych informacji — będą narażeni na znaczące kary finansowe. To powinno skutecznie zmotywować sprzedawców i producentów do wprowadzenia zmian w swoich praktykach biznesowych.
Kiedy wejdą w życie nowe przepisy?
Projekt noweli ustawy o prawach konsumenta i niektórych innych ustaw jest obecnie w fazie oceny skutków regulacji (OSR). Polska ma obowiązek transpozycji dyrektywy R2R do 31 lipca 2026 r., co oznacza, że nowe przepisy powinny wejść w życie do tego terminu.
Na razie jest to projekt, ale biorąc pod uwagę zobowiązania Polski wobec Unii Europejskiej, można się spodziewać, że przepisy będą wdrażane systematycznie. Konsumenci powinni śledzić zmiany w ustawodawstwie, aby być przygotowani na nowe możliwości i prawa, jakie im przysługiwać będą od 2026 r.
Najczęstsze pytania
O ile przedłuży się rękojmia, jeśli wybiorę naprawę?
Rękojmia przedłuży się o dodatkowe 12 miesięcy, jeśli konsument zdecyduje się na naprawę zamiast wymiany produktu. Oznacza to, że okres odpowiedzialności sprzedawcy za zgodność towaru z umową zostanie wydłużony o rok od momentu naprawy.
Jakie produkty będą objęte nowym prawem do naprawy?
Przepisy dotyczą pralek, zmywarek, odkurzaczy, suszarek, telefonów komórkowych, urządzeń chłodniczych, wyświetlaczy elektronicznych, sprzętu do spawania, serwerów oraz skuterów i rowerów elektrycznych.
Czy producent może żądać zbyt wysokiej ceny za części zamienne?
Nie. Producent musi oferować części zamienne w cenach rozsądnych, które nie zniechęcają konsumenta do dokonania naprawy. Ceny muszą być proporcjonalne do wartości produktu.
Kto będzie egzekwować nowe przepisy?
Inspekcja Handlowa będzie pierwszą instancją egzekwującą obowiązki. Dodatkowo Prezes UOKiK będzie mógł nałożyć kary do 10 proc. obrotu rocznego za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów.
Kiedy wejdą w życie nowe przepisy o prawie do naprawy?
Polska ma czas do 31 lipca 2026 r. na transpozycję dyrektywy UE o prawie do naprawy (R2R). Nowe przepisy powinny wejść w życie do tego terminu.
Na podstawie: Money.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.