Wydanie środa, 18 listopada 2026
Twoje prawa. Konkretnie i skutecznie.
Niezależny serwis informacyjny
Prawo Konsumenta 24 Twoje prawa. Konkretnie i skutecznie.
Czytasz najnowsze wydanie
Prawo Konsumenta 24
Spory i Skargi

ZUS umorzy stare należności sprzed 1999 r. Co musisz wiedzieć o rezygnacji

ZUS od 1 maja 2027 r. automatycznie umorzy należności sprzed 1999 r. Sprawdź, kiedy możesz zrezygnować z umorzenia i jak wpłynie ono na emeryturę.

14.11.2026 — Beata Wróbel
Close-up of a vintage typewriter typing 'SOCIAL SECURITY' on paper, classic concept.
Fot. Markus Winkler / Pexels · Pexels License

Od 1 maja 2027 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych automatycznie umorzy należności sprzed 1 stycznia 1999 r., a płatnik będzie mógł z tego zrezygnować tylko w określonym terminie i w całości.

Jakie należności obejmuje umorzenie ZUS sprzed 1999 r.?

Umorzenie dotyczy szerokiego katalogu zobowiązań. Obejmuje składki na ubezpieczenia społeczne, składki na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP), a także odsetki, opłaty i koszty egzekucji. Oznacza to, że nie chodzi wyłącznie o samą kwotę składek, lecz o cały pakiet obciążeń narosłych wokół dawnego długu.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej jest autorem przepisów, które prezydent Karol Nawrocki podpisał 4 listopada. Resort szacuje, że zaległości objęte umorzeniem wynoszą 315 mln zł, a z ulgi skorzysta ok. 7,1 tys. płatników składek.

Czy trzeba złożyć wniosek o umorzenie należności ZUS?

Nie. Umorzenie następuje automatycznie z mocy prawa, dlatego płatnik nie musi niczego składać, aby z niego skorzystać. Jedyną czynnością, jaką ustawa przewiduje po stronie dłużnika, jest ewentualna rezygnacja z umorzenia.

Umorzenie dotyczy również postępowań egzekucyjnych, które zostaną umorzone tego samego dnia, czyli 1 maja 2027 r. Zabezpieczenia zaległości na nieruchomościach i ruchomościach także tracą moc.

Jak zrezygnować z umorzenia należności ZUS?

Rezygnacja jest możliwa, ale wymaga złożenia oświadczenia w ciągu 30 dni od zawiadomienia o umorzeniu. Co istotne, oświadczenie musi dotyczyć wszystkich należności, a nie wybranych pozycji. Jak pisze w swoim materiale Money.pl, cytując ZUS: „Oświadczenie musi obejmować wszystkie należności, także te dotyczące na przykład pracowników. Nie można go później odwołać ani zmienić”.

To rozwiązanie wymaga więc przemyślanej decyzji. Płatnik, który chce uniknąć umorzenia jednej zaległości, musi jednocześnie zrezygnować z ulgi w odniesieniu do pozostałych.

Co z hipoteką i zastawem ustanowionym na rzecz ZUS?

Sposób wykreślenia zabezpieczeń zależy od ich rodzaju. Właściciel nieruchomości, na której ustanowiono hipotekę, składa wniosek o wykreślenie w sądzie wieczystoksięgowym. Z kolei w przypadku zastawu na ruchomościach to ZUS wystąpi do naczelnika urzędu skarbowego o wykreślenie zastawu.

Wygasa również umowa o raty dotycząca należności sprzed 1 stycznia 1999 r., więc dłużnik nie będzie musiał jej dalej obsługiwać.

Jak umorzenie wpłynie na emeryturę i rentę?

To najważniejszy obszar dla osób planujących przejście na świadczenia. Umorzone składki na własne ubezpieczenie nie wliczą się do kapitału początkowego i nie zwiększą podstawy wymiaru emerytury. Okres objęty umorzeniem nie zostanie też zaliczony do prawa do emerytury i renty.

Z drugiej strony, według ZUS okres z umorzonych składek na własne ubezpieczenie wlicza się do stażu pracy. Różnica między stażem a wysokością świadczenia jest kluczowa, dlatego warto ją uwzględnić przy wyliczaniu przyszłej emerytury.

Dlaczego ustawodawca zdecydował o umorzeniu?

Jako główne uzasadnienie resort podaje niską skuteczność odzyskiwania należności sprzed ponad 27 lat. Dane liczbowe pokazują skalę problemu: koszty egzekucji w ciągu 10 lat mają wynieść ok. 135 mln zł, podczas gdy prognozowane wpływy z egzekucji w tym samym okresie to 13,9 mln zł. Koszty egzekucji są zatem około dziesięciokrotnie wyższe od oczekiwanych wpłat.

ElementWartość
Data umorzenia należności sprzed 1999 r.1 maja 2027 r.
Termin rezygnacji z umorzenia30 dni od zawiadomienia
Zaległości objęte umorzeniem (szacunek resortu)315 mln zł
Liczba płatników objętych umorzeniemok. 7,1 tys.
Koszty egzekucji w ciągu 10 latok. 135 mln zł
Prognozowane wpływy z egzekucji w 10 lat13,9 mln zł

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeśli masz dawne zaległości wobec ZUS z okresu sprzed 1999 r., nie musisz czekać na decyzję ani składać wniosku, ale powinieneś zwrócić uwagę na zawiadomienie. To w jego ramach biegnie 30-dniowy termin na ewentualną rezygnację, a wybór obejmuje wszystkie należności naraz i jest nieodwołalny. Osoby, które mają hipotekę lub zastaw na rzecz ZUS, powinny pamiętać, że wykreślenie hipoteki wymaga własnego wniosku w sądzie wieczystoksięgowym. Warto też sprawdzić, jak umorzone okresy wpłyną na przyszłą emeryturę, zanim podejmie się decyzję o rezygnacji.

Na podstawie: Money.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.