Sankcja kredytu darmowego pod lupą resortu. Co zmieni nowa ustawa?
Ministerstwo Sprawiedliwości chce ograniczyć sankcję kredytu darmowego w nowej ustawie o kredycie konsumenckim.
Sankcja kredytu darmowego (SKD) to prywatnoprawne roszczenie, dzięki któremu kredytobiorca może odzyskać opłaty pobrane przez bank lub firmę pożyczkową, jeśli naruszyły one przepisy o kredycie konsumenckim. Ministerstwo Sprawiedliwości chce ją ograniczyć w nowej ustawie, a zmiany mają wynikać z unijnej dyrektywy CCD2.
Czym jest sankcja kredytu darmowego?
Sankcja kredytu darmowego została wprowadzona w 2011 roku jako art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim. Jej istota jest prosta: jeśli umowa zawiera błędy, kredytodawca traci prawo do części wynagrodzenia, a konsument zostaje zwolniony z opłat naliczonych przy uruchomieniu kredytu. W praktyce oznacza to odzyskanie pieniędzy, które klient zapłacił ponad to, co faktycznie należało się bankowi.
Dlaczego resort chce zmienić te przepisy?
Ministerstwo Sprawiedliwości uważa, że sankcja powinna być skuteczna i proporcjonalna, ale nie może odstraszać. Według resortu obecny kształt przepisu wymaga korekty, a nowa regulacja ma odpowiadać wymaganiom dyrektywy CCD2. Pełnomocniczką ministra w tej sprawie jest dr Aneta Wiewiórowska-Domagalska, która wskazuje, że dyrektywa ma charakter zupełny, a unijny ustawodawca nie nakłada obowiązku wprowadzania sankcji prywatnoprawnej. Resort powołuje się na art. 44 dyrektywy oraz motywy 90-92.
Jakie roszczenia najczęściej trafiają do sądów?
W ostatnich dwóch latach wyraźnie wzrosła liczba pozwów o sankcję kredytu darmowego. Większość z nich dotyczy trzech kwestii: skredytowanej prowizji, kosztów zawierających odsetki oraz zafałszowania RRSO, czyli rzeczywistej roczne stopy oprocentowania. To właśnie te obszary będą najbardziej odczuwalne, jeśli zakres sankcji zostanie zawężony.
Kiedy zmiany wejdą w życie i co wydarzyło się w orzecznictwie?
Najważniejsze daty w tej sprawie zestawia poniższa tabela.
| Data | Wydarzenie |
|---|---|
| 2011 | Wprowadzenie art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim |
| luty 2024 | Wyrok TSUE C-472/23: jednolita sankcja za naruszenia wobec konsumentów jest dopuszczalna |
| 23.04.2026 | Wyrok TSUE C-744/24 w sprawie przeciwko Pekao S.A. dotyczący praktyki nieuczciwej |
| 22.10.2026 | Spotkanie prekonsultacyjne w Ministerstwie Sprawiedliwości |
| 20.11.2026 | Stosowanie dyrektywy CCD2 |
Resort zapowiada również weryfikację, czy wyroki TSUE z zakresu sankcji nadal są aktualne w świetle nowych przepisów. Oznacza to, że część dotychczasowych rozstrzygnięć może zostać ponownie oceniona przed wejściem nowej ustawy.
Co to oznacza dla Ciebie?
Jeśli masz kredyt konsumencki zaciągnięty przed wejściem nowych przepisów, nie czekaj z ewentualnym działaniem. Zmiany dotyczą przyszłej regulacji, ale zakres obecnej sankcji może być przedmiotem sporów już teraz. Warto sprawdzić w umowie, czy prowizja została doliczona do kapitału, jak przedstawiono koszty z odsetkami i czy RRSO zostało podane prawidłowo. Przy wątpliwościach warto skonsultować dokumenty z rzecznikiem finansowym lub prawnikiem specjalizującym się w sprawach konsumenckich. Ograniczenie sankcji oznacza, że znaczenie dokładnej analizy umowy będzie jeszcze większe.
Na podstawie: Franknews.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.