Wydanie środa, 18 listopada 2026
Twoje prawa. Konkretnie i skutecznie.
Niezależny serwis informacyjny
Prawo Konsumenta 24 Twoje prawa. Konkretnie i skutecznie.
Czytasz najnowsze wydanie
Prawo Konsumenta 24
Spory i Skargi

Rozliczenia kredytów frankowych po wyroku TSUE: czy zmieni się linia orzecznicza?

Czy wyrok TSUE w sprawie C-510/25 zmienia sposób rozliczeń kredytów frankowych w Polsce? Wyjaśniamy spór o teorię dwóch kondykcji i teorię salda.

31.10.2026 — Beata Wróbel
A beautifully crafted wooden courtroom with the Polish emblem in Wrocław, Poland.
Fot. SHOX ART / Pexels · Pexels License

Spór o rozliczenia kredytów frankowych po wyroku TSUE w sprawie C-510/25 dotyczy tego, czy polskie sądy powinny zmienić dotychczasowy model zwrotu świadczeń, a odpowiedź zależy przede wszystkim od tego, jak Trybunał rozumie rolę prawa krajowego.

Czy wyrok TSUE nakazuje zmianę metody rozliczeń kredytów frankowych?

Nie wprost. Wybór sposobu rozliczeń należy, zgodnie z wyrokiem, do prawa krajowego. Dyrektywa 93 nie wskazuje żadnej teorii rozliczeń, a prawo Unii nie harmonizuje procedur w tym obszarze, na co wskazuje punkt 40 uzasadnienia. Trybunał przypomina jednak zasadę równoważności: procedury dotyczące roszczeń opartych na prawie Unii nie mogą być mniej korzystne od analogicznych procedur krajowych.

To rozróżnienie ma znaczenie praktyczne. Oznacza, że o formule rozliczeń decyduje polski ustawodawca oraz polskie sądy, a Trybunał wyznacza jedynie granice, których nie wolno przekroczyć.

Na czym polega różnica między teorią dwóch kondykcji a teorią salda?

Polska stosuje teorię dwóch kondykcji, co wynika z uchwały III CZP 11/20. Zgodnie z tym podejściem roszczenia banku i kredytobiorcy są rozpatrywane osobno, jako dwa odrębne zobowiązania. Niemcy natomiast przyjęły teorię salda, w której wzajemne świadczenia zestawia się w jedną kwotę. Model ten prowadzi do innego końcowego wyniku, a więc do innej wysokości należności.

ElementPolskaNiemcy
Obowiązująca teoria rozliczeńteoria dwóch kondykcjiteoria salda
Podstawa wskazana w materialeuchwała III CZP 11/20brak wskazania
Sposób traktowania roszczeńodrębne roszczenia stronwzajemne zestawienie świadczeń

Jakie orzeczenia stoją za sporem o linię orzeczniczą?

Spór opiera się na kilku orzeczeniach, które w różny sposób odnoszą się do zakresu obowiązków wynikających z Dyrektywy 93. Poniższa tabela zestawia najważniejsze z nich.

SygnaturaZnaczenie w sporze
C-170/21Dyrektywa 93 nie nakłada na sąd obowiązku zapewnienia z urzędu zwrotu należności bankowi
C-424/24 i C-28/22Odsetki za opóźnienie liczone od wezwania są zgodne z Dyrektywą 93
C-396/24Według autora polemiki nie wprowadzono w nim teorii salda
III CZP 25/22 i III CZP 6/21Potwierdzają odrębność roszczeń stron
II CSKP 550/24 (wyrok z 5.09.2025)Dogmat o odrębnych stosunkach prawnych przemawia przeciwko teorii salda

Warto zauważyć, że część tych rozstrzygnięć dotyczy wprost kwestii odsetek, a część ogólnej konstrukcji rozliczeń. Dlatego łączenie ich w jedną tezę o „zmianie linii” wymaga ostrożności.

Czy bank może potrącić swoją wierzytelność z należnością kredytobiorcy?

Bank może dokonać potrącenia wyłącznie wtedy, gdy spełnione są określone przesłanki: jego wierzytelność musi być wymagalna, bank musi wezwać do zapłaty, a następnie złożyć oświadczenie o potrąceniu. Brak któregokolwiek z tych elementów uniemożliwia skuteczne potrącenie.

Dlaczego w debacie pojawiają się zarzuty o pozwy SLAPP?

Autor polemiki, który kwestionuje tezy Karoliny Łuczak, zwraca uwagę na sytuacje, w których banki pozywają konsumentów już po wcześniejszym rozliczeniu. Nazywa takie działania pozwami SLAPP, czyli procesami mającymi zniechęcić do dochodzenia praw. Według tego autora teoria salda wykluczałaby również przedawnienie, co pokazuje, jak bardzo wybór modelu wpływa na pozycję stron.

Polemista przywołuje też brak w polskim kodeksie cywilnym przepisu analogicznego do art. 498 k.c. w odniesieniu do art. 411 k.c. oraz zasadę, że wykładnia prounijna nie może działać contra legem, czyli wbrew brzmieniu przepisu. Powołuje się przy tym na wyroki C-106/89 i C-212/04.

Co to oznacza dla kredytobiorcy frankowego?

Najważniejszy wniosek jest taki, że wyrok TSUE w sprawie C-510/25 nie przesądza automatycznie o zmianie polskiej linii orzeczniczej. Trybunał zostawia wybór modelu rozliczeń państwom członkowskim, a jednocześnie pilnuje, by procedury nie były mniej korzystne niż krajowe. Kredytobiorca powinien więc sprawdzić, na jakim etapie znajduje się jego sprawa, zanim podejmie decyzję o procesie lub ugodzie. Warto też pamiętać, że każde potrącenie przez bank musi spełniać ustawowe warunki, a odsetki liczone od wezwania mają inne znaczenie niż odsetki od wcześniejszej daty. Przed podjęciem decyzji dobrze jest skonsultować się z prawnikiem znającym aktualne orzecznictwo.

Na podstawie: Gazeta Prawna. Tekst opracowany redakcyjnie.