Wydanie środa, 18 listopada 2026
Twoje prawa. Konkretnie i skutecznie.
Niezależny serwis informacyjny
Prawo Konsumenta 24 Twoje prawa. Konkretnie i skutecznie.
Czytasz najnowsze wydanie
Prawo Konsumenta 24
Reklamacje

Wada przyrządu pomiarowego a zwrot pieniędzy: nowa zasada przeglądu transakcji

Wietnamski projekt ustawy o pomiarach proponuje, by przy wykryciu typowego błędu przyrządu sprawdzać wszystkie dotknięte transakcje.

27.10.2026 — Tomasz Jarecki
Detailed close-up image of a vintage analog weighing scale with a pointer against a black background.
Fot. Fez Brook / Pexels · Pexels License

Proaktywny przegląd transakcji to rozwiązanie zaproponowane w projekcie wietnamskiej ustawy o pomiarach, które miałoby zobowiązać organizacje do sprawdzania rozliczeń opartych na przyrządach dotkniętych tym samym błędem, zanim ktokolwiek zgłosi reklamację. Poniżej wyjaśniamy, czym jest ten mechanizm, kto za niego odpowiada i co z niego wynika dla kupujących.

Czym jest proaktywny przegląd transakcji?

Proaktywny przegląd to działanie podejmowane z własnej inicjatywy, bez czekania na skargę. Kiedy wykryto typowy błąd przyrządu lub oprogramowania, odpowiedzialne podmioty miałyby ustalić, które wyniki pomiarów i które rozliczenia zostały nim objęte.

Propozycja pojawiła się podczas debaty w ramach Drugiej Sesji XVI Zgromadzenia Narodowego, a zgłosiła ją posłanka Nguyen Thi Viet Nga z Hai Phong. Ma ona zostać umieszczona w art. 38, który określa obowiązki organizacji i użytkowników przyrządów.

Dlaczego jeden błąd może dotknąć wielu transakcji?

Przykład podany w projekcie jest prosty. Ta sama wersja oprogramowania działa w wielu przyrządach, więc wada jednej aktualizacji może zniekształcać wyniki we wszystkich urządzeniach. Jeśli te wyniki służą do obliczania płatności, skutki rozchodzą się na wielu klientów naraz.

Dlatego projekt wiąże się z pytaniem, kogo błąd faktycznie poszkodował. Agencja projektowa w tzw. Raporcie nr 311 wyjaśniała właśnie zakres osób poszkodowanych oraz zwrot zawyżonych kwot.

Kto odpowiada za przegląd i koordynację?

Podział ról jest w projekcie czytelny. Każdy uczestnik łańcucha ma inne zadanie:

PodmiotRola w procesieZakres odpowiedzialności
Jednostka użytkująca przyrządOrganizuje przeglądW ramach swojego zarządzania
Producent, dostawca oprogramowania, organizacja technicznaKoordynują przekazywanie informacjiPrzepływ danych o błędzie
Agencje zarządzające stanemInspekcje i nadzórW ramach swoich uprawnień

Warto zwrócić uwagę na jedno rozróżnienie: odpowiedzialność za koordynację nie jest tym samym co odpowiedzialność za zwrot i rekompensatę. Kto informuje i sprawdza, nie musi automatycznie zwracać pieniędzy, a zwrot wynika z osobnych zasad.

Jak długo i w jakiej formie przechowywać dane pomiarowe?

Projekt zakłada, że informacje mają być przechowywane przed naprawą lub aktualizacją. Ma to umożliwić późniejsze odtworzenie wyników, a sposób i czas przechowywania ma wynikać ze specyfikacji urządzenia i poziomu ryzyka.

Ustawa stawia tu trzy wymagania: integralność, autentyczność i dostępność danych. Bez nich nie da się wiarygodnie ustalić, czy dany pomiar był zawyżony.

Kto zwraca pieniądze i na jakiej podstawie?

Po zidentyfikowaniu dotkniętych transakcji należy przedstawić wyniki, podstawę obliczeń oraz działania naprawcze zgodne z przepisami. Delegaci w debacie wskazywali, że zwrot kosztów i rekompensata mają opierać się na prawie cywilnym, ochronie konsumentów i przepisach szczegółowych.

Projekt przewiduje też, że szczegółowe metody przeglądu zostaną określone dla każdej grupy przyrządów. Oznacza to, że ogólna zasada trafi do ustawy, a konkrety pojawią się w aktach wykonawczych.

Co to oznacza dla Ciebie?

Choć projekt dotyczy wietnamskiego systemu pomiarów, jego logika jest uniwersalna dla każdego kupującego, który płaci na podstawie wskazań urządzenia. Z tekstu wynikają cztery praktyczne wnioski:

  • Jeśli rozliczenie opiera się na wskazaniach przyrządu, błąd oprogramowania może obciążyć także Ciebie, nawet gdy nie zgłosiłeś żadnej usterki.
  • Przegląd proaktywny ma wykrywać takie przypadki z urzędu, co zmniejsza ciężar udowodnienia po stronie konsumenta.
  • Skuteczność zależy od tego, czy dane pomiarowe zostaną zachowane przed aktualizacją. Warto pytać dostawcę o politykę przechowywania danych.
  • Zwrot nadpłaty nie jest automatyczny. Trzeba znać podstawę prawną i zgłosić roszczenie w odpowiednim trybie.

W Polsce podobne sytuacje rozstrzyga się przez reklamację, rękojmię lub gwarancję, dlatego już dziś warto dokumentować zakup, wskazania urządzenia i kontakt z sprzedawcą.

Na podstawie: Vietnam.vn. Tekst opracowany redakcyjnie.