UOKiK zyska nowe uprawnienia. Co się zmieni dla konsumentów?
Projekt nowelizacji ustawy o ochronie konkurencji wzmacnia pozycję UOKiK w walce z nieuczciwymi sprzedawcami i platformami handlu cyfrowego.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzyska znacznie szersze narzędzia do walki z nieuczciwymi praktykami handlowców i platform cyfrowych. Projekt nowelizacji ustawy o ochronie konkurencji dostosowuje polskie prawo do unijnego rozporządzenia CPC i znajduje się w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów od lutego 2026 roku.
Jak UOKiK będzie kontrolować sprzedawców bez ich wiedzy?
Jedną z kluczowych zmian jest możliwość dokonywania przez UOKiK zakupów kontrolnych pod przybraną tożsamością. Urząd będzie mógł posługiwać się innym imieniem, nazwiskiem, adresem zamieszkania i adresem e-mail, aby sprawdzić, czy sprzedawca stosuje się do obowiązujących przepisów. Dotychczas takie działania wymagały zgody sądu — nowe uprawnienia pozwolą na weryfikację praktyk bez tego warunku.
Prezes UOKiK prowadzić będzie bazę danych zawierającą przybraną tożsamość używaną do tych kontroli. W sprawach finansowych, gdy podejrzenie naruszenia dotyczy sektora bankowego lub ubezpieczeń, UOKiK będzie mógł zwrócić się do sądu o udzielenie zgody na zakupy przeprowadzane przez funkcjonariuszy policji.
Jakie nowe narzędzia będą dostępne w walce z niebezpieczną treścią?
UOKiK będzie uprawniony do wydawania decyzji tymczasowych nakazujących umieszczenie ostrzeżenia na stronach internetowych. Urząd zyska również możliwość nakazania usunięcia konkretnych treści lub ograniczenia dostępu do interfejsu użytkownika, gdy będą one naruszać prawa konsumentów.
Decyzje dotyczące usunięcia treści będą mogły być zaskarżane przed Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów, co zapewni ochronę interesów przedsiębiorców przed arbitralnym działaniem organu.
Jak UOKiK będzie walczyć z oszustami internetowymi?
Nowe uprawnienia obejmują możliwość zwrócenia się do ministra finansów w sprawie wpisu domeny do rejestru domen blokowanych. UOKiK będzie mógł również żądać usunięcia domeny naruszającej prawa konsumentów i jej rejestracji na siebie, co pozwoli na efektywne zamknięcie stron wykorzystywanych do oszustw lub sprzedaży niebezpiecznych produktów.
Kiedy UOKiK będzie mógł przeszukiwać lokale i dokumenty?
Projekt ustawy przyznaje UOKiK prawo do prowadzenia przeszukań w sprawach konsumenckich za zgodą sądu. Przeszukania będą możliwe wyłącznie w sytuacji uzasadnionego podejrzenia poważnego naruszenia praw konsumentów. Wymóg zgody sądu stanowi gwarancję ochrony praw przeszukiwanych osób i przedsiębiorstw.
Co to oznacza dla konsumentów i handlowców?
Dla konsumentów zmiany oznaczają wzmocnienie pozycji organu odpowiedzialnego za ochronę ich praw. Szybsze usuwanie niebezpiecznych treści, blokowanie oszukańczych domen i bardziej efektywne kontrole sprzedawców mogą przyczynić się do zmniejszenia liczby naruszeń. Konsumenci będą mogli liczyć na bardziej proaktywne działania UOKiK, szczególnie na rynku handlu cyfrowego, gdzie dotychczasowe narzędzia okazywały się niewystarczające.
Dla handlowców i platform cyfrowych oznacza to konieczność bardziej starannego przestrzegania przepisów. Możliwość dokonywania niezapowiedzianego zakupu kontrolnego pod zmienioną tożsamością sprawia, że każdy sprzedawca musi zakładać, że jego praktyki mogą zostać zweryfikowane w każdej chwili. Przede wszystkim dotyczy to branż wysokiego ryzyka — e-commerce’u, handlu produktami niebezpiecznymi i usług finansowych.
Wdrożenie nowych uprawnień wymaga zmian w procedurach wewnętrznych UOKiK i przygotowania infrastruktury do prowadzenia bazy przybranych tożsamości. Projekt znajduje się na etapie konsultacji społecznych, a jego wejście w życie planowane jest na rok 2026.
Na podstawie: Prawo.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.