Łatwe odstąpienie od umowy w e-sklepach. Nowe obowiązki sprzedawców

Projekt ustawy o prawach konsumenta i konsumenckiej pożyczce lombardowej zmieni sposób, w jaki kupujący mogą rezygnować z zakupów w internecie. Ministerstwo Finansów przygotowało rozwiązanie, które ma uprościć procedurę odstąpienia od umowy zawartej w e-sklepach.

Jaki będzie nowy proces odstąpienia od umowy online?

Sprzedawcy będą zobowiązani do udostępnienia funkcji „odstąp od umowy tutaj” w interfejsie swojego sklepu internetowego. Przycisk musi być dostępny przez cały okres, w którym konsument ma prawo do rezygnacji z umowy, i musi być łatwy do zauważenia. Po kliknięciu kupujący będzie musiał wypełnić oświadczenie zawierające swoje imię, nazwisko oraz dane umowy, z której chce zrezygnować.

Proces będzie dwuetapowy — po wysłaniu oświadczenia system wymagać będzie potwierdzenia decyzji poprzez drugą funkcję „potwierdź odstąpienie od umowy”. To rozwiązanie ma zapobiegać przypadkowemu kliknięciu i jednocześnie dokumentować wolę konsumenta.

Czy przepisy będą dotyczyć wszystkich e-sklepów?

Nowe obowiązki będą się stosować do wszystkich rodzajów umów zawieranych na odległość — zarówno do e-handlu, jak i do usług cyfrowych czy ubezpieczeń. Nie będzie to ograniczone wyłącznie do sektora finansowego, choć zakaz zwodniczych interfejsów (tzw. dark patterns) będzie obowiązywać tylko w przypadku umów o usługi finansowe.

Skąd pochodzi ten pomysł?

Projekt implementuje dyrektywę Unii Europejskiej 2023/2673, która ma na celu ujednolicenie ochrony konsumentów na terenie całej wspólnoty. Polska nie dodaje do niej dodatkowych wymogów — przepisy będą zgodne z minimalnymi standardami unijnymi. Jednak inne kraje, takie jak Włochy i Węgry, zdecydowały się na wprowadzenie bardziej rygorystycznych obowiązków compliance dla przedsiębiorców, co pokazuje, że poszczególne państwa mogą interpretować dyrektywę bardziej restrykcyjnie.

Czy to pierwsza próba wprowadzenia takich przepisów?

Nie. Wcześniej, w ramach projektu UC82, Ministerstwo Finansów próbowało wprowadzić regulacje dotyczące interfejsów e-handlowych. Tamta inicjatywa została jednak wycofana. Obecny projekt UC169 stanowi powrót do tematu, ale z uwzględnieniem doświadczeń z poprzedniej próby.

Aspekt	Szczegóły
Nazwa projektu	Ustawa o prawach konsumenta i konsumenckiej pożyczce lombardowej (UC169)
Termin konsultacji	Wrzesień 2026 roku
Zakres zastosowania	Wszystkie umowy zawierane na odległość
Obowiązkowa funkcja	„Odstąp od umowy tutaj” — stale dostępna i wyraźnie widoczna
Zakaz dark patterns	Dotyczy wyłącznie umów o usługi finansowe
Źródło regulacji	Dyrektywa UE 2023/2673

Co to oznacza dla kupujących i sprzedawców?

Dla konsumentów zmiana będzie korzystna — rezygnacja z zakupu stanie się szybka i intuicyjna, bez konieczności szukania kontaktu do sklepu czy wysyłania maili. Przycisk będzie zawsze widoczny, co eliminuje sytuacje, w których sprzedawcy ukrywali możliwość odstąpienia w głębokich warstwach strony.

Dla przedsiębiorców oznacza to konieczność inwestycji w infrastrukturę techniczną — dostosowanie interfejsów do nowych wymogów. Jednak przepisy nie będą stanowić przesadnego obciążenia, ponieważ rozwiązanie ma być uniwersalne i możliwe do wdrożenia w większości platform e-commerce.

Warto zauważyć, że Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) już dziś zwalcza zwodnicze interfejsy przy użyciu sztucznej inteligencji, co pokazuje, że polskie władze traktują ten problem poważnie. Projekt ustawy jest naturalnym rozwinięciem tych działań.

Projekt trafi do konsultacji publicznych we wrześniu 2026 roku, co oznacza, że ostateczna forma przepisów może jeszcze ulec zmianom w wyniku uwag interesariuszy — zarówno konsumentów, jak i przedsiębiorców.