UOKiK karze za telemarketing bez zgody. Jak się bronić?

UOKiK nałożył karę na firmę zajmującą się sprzedażą energii odnawialnej za rozmowy marketingowe bez zgody konsumentów.

Firma zajmująca się sprzedażą fotowoltaiki, pomp ciepła i usług termomodernizacyjnych została ukarana przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów za prowadzenie kampanii telefonicznej bez wymaganego zezwolenia konsumentów. Sprawa pokazuje, jak łatwo można przekroczyć granicę między legalnym marketingiem a naruszeniem praw kupujących.

Czym zajmowała się firma i co robiła źle?

Centrum Dotacji OZE (wcześniej znane jako Eko Centrum) prowadziło rozmowy telefoniczne na rzecz spółki Energia Plus Gaz. Konsultanci dzwonili do ludzi, zadając pytania o sposób ogrzewania domów, zainteresowanie instalacją paneli słonecznych oraz magazynami energii. Rozmowy miały pozornie charakter informacyjny, ale w rzeczywistości stanowiły kampanię marketingową — konsultanci zbierali dane, oceniali potencjał klienta i umawiali wizyty.

UOKiK uznał, że te rozmowy to marketing bezpośredni, a nie tylko umówienie spotkania. Różnica jest kluczowa dla prawa konsumenta.

Skąd firma miała numery telefonów?

Centrum Dotacji OZE polegało na zewnętrznych bazach danych zakupionych od dostawców. Część numerów pochodziła z lat 2017–2019 — czyli z okresu, zanim powstała spółka Energia Plus Gaz. Dodatkowo firma stosowała algorytm, który generował numery telefonów automatycznie: wybierał prefiks i losował pozostałe cyfry. To oznaczało, że dzwoniono do osób, które nigdy nie wyraziły żadnej zgody na kontakt.

Prezesa firmy, Adama Szymelfeniga, osobiście podpisywał umowy z dostawcami tych baz, co wskazuje na świadomość działań.

Jakie są wymogi prawne dotyczące zgody na marketing?

Zgoda na marketing bezpośredni musi spełniać cztery warunki:

Wymóg	Znaczenie
Uprzednia	Musi być udzielona PRZED kontaktem marketingowym
Dobrowolna	Konsument nie może być do niej zmuszany
Świadoma	Osoba musi wiedzieć, na co się zgadza i z kim
Konkretna	Zgoda dotyczy określonego rodzaju komunikacji, nie jest ogólna

Zgoda na umówienie spotkania to nie to samo co zgoda na marketing. Przedsiębiorca nie może tłumaczyć się, że rozmowa miała charakter organizacyjny, jeśli faktycznie promował produkty i zbierał dane potencjalnych klientów.

Jakie kary nałożył UOKiK?

Urząd nałożył dwie kary pieniężne:

Dla firmy Centrum Dotacji OZE: 308 728 zł
Dla prezesa Adama Szymelfeniga: 100 000 zł

Decyzja nie jest jednak ostateczna. Obu stronom przysługuje prawo do złożenia odwołania do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w ciągu jednego miesiąca od jej wydania.

Co to oznacza dla konsumentów i firm?

Dla konsumentów ta decyzja oznacza wzmocnienie ochrony przed niechcianymi rozmowami marketingowymi. Możesz spodziewać się, że firmy będą bardziej ostrożne w zbieraniu baz kontaktów i będą musiały udokumentować, że masz świadomą zgodę na ich rozmowy. Jeśli otrzymasz telefon bez takiej zgody, możesz złożyć skargę do UOKiK.

Dla firm sprawa jest ostrzeżeniem. Zakup bazy danych nie wystarczy — trzeba mieć pewność, że numery pochodzą od osób, które faktycznie wyraziły zgodę na marketing. Generowanie numerów algorytmem to zdecydowanie niedopuszczalne. Każda rozmowa z potencjalnym klientem musi być poprzedzona dokumentem potwierdzającym jego zgodę na kontakt.

Sprawa pokazuje również, że UOKiK bierze poważnie przepisy o ochronie konsumentów i nie akceptuje kreatywnych interpretacji tego, co stanowi marketing. Tłumaczenie się, że rozmowa miała inny cel, nie uchroni firmy przed karą, jeśli faktycznie promowała produkty i zbierała dane.

Jak się bronić przed niechcianymi rozmowami?

Jeśli regularnie otrzymujesz telefony marketingowe bez zgody:

Zanotuj datę, godzinę i nazwę firmy
Poproś o potwierdzenie, na podstawie czego dysponują Twoim numerem
Wyraźnie odmów zgody na dalsze rozmowy
Złóż skargę do UOKiK, jeśli rozmowy się powtarzają

Rejestracja w Krajowym Rejestrze Długów lub na liście „Nie dzwoń” może zmniejszyć liczbę niechcianych połączeń, choć nie gwarantuje całkowitej ochrony.