Spory o sankcję kredytu darmowego: banki mają 25 tys. pozwów

Spory między bankami a kredytobiorcami o sankcję kredytu darmowego osiągają skalę, którą warto śledzić. Na koniec drugiego kwartału 2026 roku banki notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych prowadziły 25,3 tys. spraw dotyczących tej sankcji. To liczba, która pokazuje skalę problemu zarówno dla sektora finansowego, jak i dla konsumentów.

Jak szybko rośnie liczba sporów?

Wzrost liczby pozwów między pierwszym a drugim kwartałem 2026 roku wyniósł 8 procent. To pierwszy raz od końca 2024 roku, gdy tempo wzrostu spadło poniżej dwucyfrowego poziomu. Wcześniej dynamika była znacznie wyższa: rok do roku wzrost w drugim kwartale 2026 sięgnął 49 procent w stosunku do analogicznego okresu 2025 roku.

Porównując kolejne okresy, widać zmianę trendu. W pierwszym kwartale 2026 wzrost rok do roku wyniósł 51 procent, w czwartym kwartale 2025 — 68 procent, a w trzecim kwartale 2025 — aż 179 procent. Ta zmiana wskazuje na stopniowe hamowanie dynamiki przyrostu nowych spraw.

Które banki mają najwięcej pozwów?

Bank	Liczba spraw	Pozycja
PKO Bank Polski	7 600	1.
Alior Bank	5 200	2.
Grupa Erste Bank Polska	3 700	3.

PKO Bank Polski zajmuje pierwsze miejsce z 7,6 tys. spraw. Alior Bank ma 5,2 tys. pozwów, a Grupa Erste Bank Polska — 3,7 tys. Pozostałe banki notowane na GPW dzielą się pozostałymi sprawami. Ta koncentracja pokazuje, że problem nie jest rozłożony równomiernie — kilka największych instytucji odpowiada za znaczną część sporów.

Co to jest sankcja kredytu darmowego?

Sankcja kredytu darmowego to konsekwencja prawna wynikająca z artykułu 45 ustawy o kredycie konsumenckim, który obowiązuje od 2011 roku. Polega ona na tym, że jeśli bank nie spełnił obowiązków informacyjnych wobec kredytobiorcy, kredytobiorca może żądać spłaty kredytu bez odsetek i opłat.

Przepis ten chroni konsumentów przed sytuacją, w której instytucja finansowa nie udzieliła wymaganych prawem informacji na temat warunków kredytu. W praktyce oznacza to, że kredytobiorca może wnieść pozew o zwrot wszystkich odsetek i opłat, które zapłacił w trakcie spłacania kredytu.

Jaka jest finansowa skala sporów?

Łączna wartość przedmiotów sporu, czyli kwot, o które toczy się walka sądowa, wynosi 736 mln zł. To znaczna suma, która pokazuje, że nie chodzi tu o przypadkowe sprawy — każdy spór dotyczy konkretnych, często wysokich kwot zwrotu dla kredytobiorcy.

Średnio przypadająca na jeden spór wartość wynosi około 29 tys. zł (736 mln zł podzielone przez 25,3 tys. spraw). Taka kwota wskazuje, że w sądach toczy się walka o rzeczywiście istotne dla kredytobiorców sumy.

Co się zmieniło po wyrokach TSUE?

W kwietniu tego roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyroki dotyczące praw konsumentów w umowach kredytowych. Po tych wyrokach banki zapowiedziały propozycje dla kredytobiorców. Część z nich zadeklarowała zwrot odsetek od pozaodsetkowych kosztów kredytu, co stanowi dodatkowy element ochrony konsumentów poza samą sankcją kredytu darmowego.

Co to oznacza dla kredytobiorców?

Dynamika spadająca do 8 procent wzrostu kwartalnego sugeruje, że sytuacja zaczyna się stabilizować. Jednak liczba 25,3 tys. aktywnych spraw pokazuje, że problem pozostaje poważny. Kredytobiorcy, którzy podejrzewają, że bank nie udzielił im wymaganych informacji o kredycie, mają prawne podstawy do złożenia pozwu o sankcję kredytu darmowego.

Warto pamiętać, że przepis o sankcji kredytu darmowego dotyczy umów zawartych od 2011 roku. Jeśli zaciągnąłeś kredyt po tej dacie i masz wątpliwości dotyczące informacji udzielonych przez bank, warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w prawie konsumenta.

Wyniki wyroków TSUE i zapowiedzi banków dotyczące zwrotów mogą oznaczać, że instytucje finansowe zaczynają poważniej traktować swoje obowiązki informacyjne. Dla kredytobiorców to szansa na odzyskanie części zapłaconych kosztów, jeśli bank faktycznie nie spełnił wymogów ustawy.