Wezwanie do zapłaty za parking to nie mandat – jakie prawa masz

Opłaty za brak biletu na parkingu to wezwania cywilne, nie mandaty. Poznaj swoje prawa jako konsumenta, kiedy możesz odrzucić żądanie i jakie błędy popełniają…

Wezwanie do zapłaty za brak biletu na parkingu to nie mandat, lecz roszczenie cywilne – i ta różnica ma dla Ciebie ogromne znaczenie prawne. Mandaty mogą nakładać wyłącznie uprawnione organy, takie jak Policja i straż miejska. Operator parkingu nie ma takiego prawa i może jedynie wezwać do zapłaty, a ewentualne roszczenie musiałby dochodzić przed sądem.

Czy operator parkingu może skutecznie wyegzekwować opłatę za brak biletu?

Aby skutecznie dochodzić zapłaty, firma zarządzająca parkingiem musiałaby spełnić kilka warunków. Po pierwsze, musi znać dokładne dane kierowcy – jego imię, nazwisko i adres. Po drugie, musi udowodnić, że to właśnie on zaparkował pojazd bez pobrania biletu lub bez uiszczenia wymaganej opłaty. W praktyce jest to bardzo trudne, a czasem wręcz niemożliwe, zwłaszcza gdy pojazd wynajęty jest na firmę lub gdy kierowcą jest osoba inna niż właściciel.

Trzecia przeszkoda to droga postępowania – roszczenie musiałoby być dochodzane na drodze cywilnej, czyli przed sądem. Oznacza to, że operator parkingu nie może samodzielnie egzekwować opłaty, lecz musi złożyć pozew. Na każdym etapie postępowania sądowego konsument ma prawo do obrony, a sąd może zwolnić go z ponoszenia dodatkowych kosztów.

Jakie praktyki operatorów parkingów naruszają prawa konsumenta?

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) wielokrotnie interweniował w sprawie niedozwolonych praktyk na parkingach. Operatorzy stosowali zabiegi mające na celu wywołanie u konsumentów nieuzasadnionej obawy, która mogłaby wpłynąć na ich decyzję o uiszczeniu żądanej opłaty.

Groźby kosztów windykacji i postępowania egzekucyjnego

Wezwania do zapłaty nie powinny sugerować, że mają taką samą moc prawną jak mandaty. Szczególnie niedozwolone jest informowanie konsumentów, że w przypadku nieuiszczenia opłaty poniosą koszty windykacji i postępowania egzekucyjnego – zwłaszcza gdy informacja ta jest sformułowana kategorycznie i wskazuje na nieuchronność tych zdarzeń.

Tymczasem operator musiałby najpierw skierować sprawę na drogę postępowania sądowego, a dopiero w dalszej kolejności – do organu egzekucyjnego, np. komornika. Na każdym z tych etapów konsument może zostać zwolniony z ponoszenia dodatkowych kosztów.

Ograniczanie sposobów składania reklamacji

Procedura reklamacyjna nie może ograniczać uprawnień konsumentów. Wiele parkingów, w tym APCOA Parking Polska, dopuszczało tylko dwa rodzaje zgłoszeń: poprzez formularz na stronie internetowej lub listownie. Tymczasem konsument ma prawo złożyć reklamację w dowolnej formie – mailowo, osobiście, telefonicznie czy poprzez media społecznościowe.

Operator nie może też samodzielnie wydłużać terminu rozpatrzenia reklamacji. Zgodnie z ustawą o prawach konsumenta, od 1 stycznia 2023 r. termin ten wynosi 14 dni od otrzymania zgłoszenia. Jeśli przedsiębiorca nie udzielił odpowiedzi w tym terminie, reklamacja jest uznana za uwzględnioną.

Źle oznakowane parkingi i niejasne warunki

Na wielu parkingach, głównie przy marketach, pierwsze 60 lub 90 minut postoju dla klientów sklepu jest bezpłatne – ale pod warunkiem pobrania biletu z parkomatu i umieszczenia go za przednią szybą w widocznym miejscu. Problem polega na tym, że parkingi były często źle oznakowane, a klienci nie wiedzieli, że muszą pobrać bilet.

Zdarzało się też, że konsumenci pobierali bilet, ale nie zostawiali go w aucie – zabierali go ze sobą. Mimo że później przedstawiali bilet i paragon ze sklepu, reklamacje były odrzucane. W ocenie UOKiK takie praktyki są niedopuszczalne, ponieważ konsument nie może być wprowadzany w błąd.

Sprawa APCOA Parking Polska – precedens dla całej branży

Decyzja Prezesa UOKiK w sprawie spółki APCOA Parking Polska sp. z o.o. (obecnie APCOA Polska sp. z o.o.) uprawomocniła się 8 listopada 2024 r. na mocy wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Była to pierwsza tak znacząca interwencja w branży parkingów.

Aspekt	Szczegóły
Operator	APCOA Parking Polska sp. z o.o. (obecnie APCOA Polska sp. z o.o.)
Wysokość kary	Ponad 820 tys. zł
Data uprawomocnienia	8 listopada 2024 r.
Instancja	Sąd Apelacyjny w Warszawie
Główne naruszenia	Groźby kosztów windykacji, ograniczanie sposobów reklamacji, źle oznakowane parkingi

Po uprawomocnieniu decyzji APCOA Parking Polska była zobowiązana do zapłacenia kary oraz poinformowania konsumentów o decyzji Prezesa UOKiK. Działania urzędu nie ograniczyły się jednak tylko do tej spółki – tzw. „wezwania miękkie” do zmiany praktyk otrzymały również spółki ATPark z Jaworza oraz Europark z Warszawy, które działają na terenie całego kraju.

Co to oznacza dla Ciebie jako konsumenta

Jeśli otrzymałeś wezwanie do zapłaty za brak biletu na parkingu, masz kilka ważnych praw:

Po pierwsze, nie musisz się bać groźb kosztów windykacji czy postępowania egzekucyjnego. Te groźby są niedozwolone i mogą być podstawą do złożenia reklamacji do operatora oraz skargi do UOKiK.

Po drugie, możesz złożyć reklamację w dowolnej formie – mailowo, osobiście, telefonicznie czy poprzez formularz. Operator ma 14 dni na udzielenie odpowiedzi. Jeśli tego nie zrobi, reklamacja jest uznawana za uwzględnioną.

Po trzecie, jeśli parking był źle oznakowany lub wymagania dotyczące pobrania biletu nie były jasno komunikowane, masz silną pozycję do odrzucenia żądania. Prawo do informacji to jedno z podstawowych praw konsumenta.

Po czwarte, jeśli operator grozi kosztami windykacji, ogranicza sposoby reklamacji lub wprowadza Cię w błąd, możesz złożyć skargę do Prezesa UOKiK. Przypadek APCOA pokazuje, że urząd potrafi egzekwować prawa konsumentów i nakładać znaczące kary.

Tomasz Chróstny, Prezes UOKiK, podkreśla: „Konsument nie może być wprowadzany w błąd. Niedopuszczalne jest, aby parking był źle oznakowany, a korzystający nie wiedział, czego się od niego wymaga. Żądanie w takich sytuacjach wysokich opłat jest po prostu nieprzyzwoite”.

Jakie przepisy chronią Cię przed niesprawiedliwymi opłatami?

Twoją ochronę gwarantuje przede wszystkim ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta. Zawiera ona wiele postanowień zakazujących praktykom naruszających interesy konsumentów, takie jak:

Wprowadzanie w błąd poprzez niewyraźne lub niejasne informacje
Wywoływanie nieuzasadnionej obawy mającej wpłynąć na decyzję konsumenta
Ograniczanie sposobów komunikacji i składania reklamacji
Samodzielne wydłużanie terminów rozpatrzenia reklamacji

Jeśli operator parkingu narusza te przepisy, możesz złożyć skargę do Prezesa UOKiK, który ma prawo nałożyć karę pieniężną i zobowiązać przedsiębiorcę do zmiany praktyk.