UOKiK ukarał firmę parkingową za utrudnianie reklamacji

Spółka APCOA Parking Polska została ukarana przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów na kwotę ponad 820 tys. zł za wieloletnie naruszanie praw konsumentów — ograniczanie sposobów składania reklamacji i wprowadzanie klientów w błąd dotyczące opłat za parkowanie. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie uprawomocnił się 8 listopada 2024 r., a decyzja UOKiK ma znaczenie dla milionów kierowców, którzy parkują przy marketach na terenie całej Polski.

Jak firma ograniczała możliwość składania reklamacji

UOKiK ustalił, że przez wiele lat spółka APCOA Parking Polska dopuszczała tylko dwie formy zgłaszania reklamacji. Tymczasem prawo wymaga, aby przedsiębiorca przyjmował reklamacje w różnych formach — osobiście, mailowo, telefonicznie i innymi sposobami. Ograniczenie liczby kanałów komunikacji stanowiło bezpośrednie naruszenie ustawy o prawach konsumenta z 30 maja 2014 r.

To nie jedyna nieprawidłowość. Firma informowała klientów, że termin rozpatrzenia reklamacji może być dłuższy niż 30 dni. Zgodnie z obowiązującym prawem od 1 stycznia 2023 r. termin ten wynosi 14 dni, a przedsiębiorca nie może samodzielnie go wydłużać. Brak odpowiedzi w wyznaczonym terminie oznacza automatyczne uznanie reklamacji za uwzględnioną.

Straszenie mandatami bez mocy prawnej

Jedną z kluczowych praktyk, za którą UOKiK ukarał firmę, było wprowadzanie konsumentów w błąd dotyczące opłat za parkowanie. Spółka APCOA Parking Polska nazywała swoje żądania “opłatą dodatkową”, ale w praktyce przekaz sugerował, że chodzi o mandat karny, którego trzeba się bezwzględnie obawiać.

W rzeczywistości taka opłata nie ma mocy mandatu karnego. Aby skutecznie dochodzić zapłaty, firma musiałaby:

1. Znać dane kierowcy
2. Udowodnić, że to właśnie on zaparkował auto bez pobrania darmowego biletu lub bez wniesienia opłaty
3. Skierować sprawę do sądu cywilnego
4. Wygrać proces
5. Dopiero wtedy zwrócić się do komornika

Na każdym z tych etapów konsumenci mogą zostać zwolnieni z dodatkowych kosztów lub podważyć roszczenia firmy.

Tomasz Chróstny, prezes UOKiK, podkreślił: “Twierdzenia spółki miały charakter kategoryczny i sugerowały nieuchronność negatywnych konsekwencji. Taki przekaz mógł wywołać nieuzasadniony strach i skłonić konsumentów do zapłaty, mimo że firma musiałaby najpierw skierować sprawę do sądu, a dopiero potem (ewentualnie) do komornika”.

Problem ze źle oznakowanymi parkinkami

UOKiK zwrócił również uwagę na kwestię oznaczenia płatnych parkingów przy marketach. Na wielu z nich pierwsze 60 lub 90 minut postoju dla klientów sklepu jest bezpłatne — warunkiem jest pobranie biletu z parkomatu i umieszczenie go za przednią szybą w widocznym miejscu.

Z licznych skarg wynika jednak, że parkingi były źle oznakowane, a klienci często nie wiedzieli, że muszą pobrać bilet. Zdarzało się też, że konsumenci pobierali bilet, ale nie zostawiali go w aucie — zabierali go ze sobą. Mimo że później przedstawiali bilet i paragon ze sklepu, reklamacje były odrzucane.

Praktyka firmy	Status prawny	Konsekwencja dla konsumenta
Ograniczenie do 2 form reklamacji	Naruszenie prawa	Utrudniony dostęp do procedury reklamacyjnej
Wydłużanie terminu rozpatrzenia ponad 14 dni	Naruszenie prawa	Brak automatycznego uznania reklamacji
Straszenie mandatami za parking	Wprowadzenie w błąd	Niezasadna zapłata opłat
Źle oznakowane parkingi	Naruszenie prawa do informacji	Brak świadomości wymogów, niesłuszne opłaty
Odrzucanie reklamacji mimo przedstawienia biletu	Praktyka nieuczciwych transakcji	Brak możliwości dochodzenia zwrotu

Firma pozostawała nieugięta także wtedy, gdy bilet znajdował się w samochodzie, ale na przykład zsunął się z deski rozdzielczej na podłogę. Bywało również, że zanim klient zdążył wrócić z biletem do auta, obsługa parkingu wystawiała wezwanie do zapłaty.

Co to oznacza dla konsumentów

Wyrok UOKiK ma dwie istotne konsekwencje. Po pierwsze, APCOA Parking Polska musiała zapłacić ponad 820 tys. zł kary i poinformować konsumentów o decyzji Prezesa UOKiK. Po drugie, uzasadnienie wyroku — które pozostaje aktualne — może stanowić podstawę do dochodzenia swoich praw przed sądem dla osób, które zapłaciły opłaty parkingowe bez pełnej wiedzy o warunkach.

Tomasz Chróstny zaznaczył: “Konsument nie może być wprowadzany w błąd. Niedopuszczalne jest, aby parking był źle oznakowany, a korzystający nie wiedział, czego się od niego wymaga. Żądanie w takich sytuacjach wysokich opłat jest po prostu nieprzyzwoite. Prawo do informacji to jedno z podstawowych praw konsumenta”.

Dalsze działania UOKiK

Decyzja wobec APCOA Parking Polska nie jest odosobniona. UOKiK wysłał tzw. “wezwania miękkie” do zmiany praktyk również spółkom ATPark z Jaworza oraz Europark z Warszawy. Obie firmy, działające na terenie całego kraju, ograniczały sposoby składania reklamacji i straszyły konsumentów dodatkowymi kosztami w przypadku nieuiszczenia żądanych opłat.

UOKiK zapowiedział również, że pod kątem naruszania praw konsumentów zweryfikuje regulaminy i praktyki zarządców parkingów przy sklepach Biedronka i Aldi.

Jak bronić się przed niesprawiedliwymi opłatami

Jeśli otrzymałeś wezwanie do zapłaty za parking i uważasz, że było ono bezprawne, możesz:

1. Złożyć reklamację — w dowolnej formie (mail, osobiście, pismo zwykłe) — i żądać jej rozpatrzenia w ciągu 14 dni
2. Powołać się na uzasadnienie wyroku UOKiK — jako dowód na to, że parkingi były źle oznakowane lub że otrzymałeś mylące informacje
3. Dochodzić zwrotu przed sądem powszechnym — procedura jest dostępna dla każdego konsumenta
4. Zgłosić sprawę do UOKiK — jeśli uważasz, że firma narusza Twoje prawa

Sprawa APCOA Parking Polska ciągnęła się od 2022 r., ale jej znaczenie dla konsumentów jest uniwersalne. Niezależnie od tego, czy parkujesz przy Biedronce, Aldi czy innym markecie — masz prawo do jasnych informacji, możliwości złożenia reklamacji w dogodny dla Ciebie sposób i sprawiedliwego rozpatrzenia Twojego skargu w ustawowym terminie.