Right to Repair w Polsce: kiedy konsumenci zyskają prawo do naprawy?

Polska wciąż czeka na wdrożenie unijnej dyrektywy Right to Repair, choć termin upływa 31 lipca 2026 roku. Dokument przygotowywany przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów znajduje się dopiero na etapie konsultacji międzyresortowych i nie trafił jeszcze do prac parlamentarnych, co oznacza znaczne opóźnienie w stosunku do harmonogramu unijnego.

Jakie zmiany przyniesie Right to Repair?

Dyrektywa UE 2024/1799 wprowadza szereg uprawnień mających ułatwić konsumentom naprawę uszkodzonych produktów zamiast ich wymiany na nowe. Najistotniejszą zmianą jest przedłużenie odpowiedzialności sprzedawcy o dodatkowe 12 miesięcy, w ramach którego naprawa musi odbywać się zgodnie z zasadami rękojmi. Oznacza to, że kupujący będzie miał dłuższy okres na zgłoszenie wady i dochodzenie naprawy bez dodatkowych kosztów.

Sklepy będą zobowiązane do poinformowania klientów o przysługującym im prawie do rekompensaty w przypadku wykrycia defektów. Informacja ta będzie musiała być dostępna w jasny i zrozumiały sposób, aby każdy konsument wiedział, jakie możliwości ma w razie problemów z zakupionym towarem.

Kto będzie odpowiedzialny za naprawy po gwarancji?

Producenci otrzymają obowiązek świadczenia usług naprawczych po upływie standardowego okresu gwarancji. Jednak dyrektywa nie precyzuje dokładnie, jak kalkulować „rozsądny” koszt naprawy — pozostawia to do interpretacji krajowych regulacji i praktyki rynkowej. To może stać się źródłem sporów między konsumentami a producentami, którzy będą różnie rozumieć, co oznacza rozsądność ceny.

Ważne zastrzeżenie: umowy zawarte przed wdrażaniem dyrektywy będą podlegać starym zasadom — nowe przepisy nie będą mieć zastosowania retroaktywnego. Oznacza to, że osoby, które kupią produkty przed 31 lipca 2026 roku, nie będą mogły korzystać z nowych uprawnień.

Kiedy powstanie platforma do wyszukiwania serwisów?

Dyrektywa przewiduje uruchomienie platformy internetowej ułatwiającej konsumentom znalezienie autoryzowanych serwisów naprawczych. Jednak w polskim harmonogramie wdrażania platforma ma być dostępna dopiero w 2027 roku — rok po wejściu dyrektywy w życie. To opóźnienie oznacza, że przez pewien czas konsumenci będą musieli sami szukać informacji o możliwościach naprawy.

Element wdrażania	Termin unijny	Status w Polsce
Wejście dyrektywy w życie	31 lipca 2026	Opóźnione — projekt w konsultacjach
Platforma serwisów	Do lipca 2026	Planowana na 2027 rok
Obowiązek informowania o rekompensacie	31 lipca 2026	Brak potwierdzenia
Przedłużona odpowiedzialność sprzedawcy	31 lipca 2026	Brak potwierdzenia

Co to oznacza dla polskich konsumentów?

Opóźnienie wdrażania dyrektywy Right to Repair stanowi dla polskich kupujących stratę czasu, w którym mogliby już korzystać z nowych praw. W praktyce oznacza to, że przez kolejne miesiące będą obowiązywać obecne, bardziej restrykcyjne zasady gwarancji i rękojmi. Konsumenci będą mieć mniej czasu na przygotowanie się do zmian i zapoznanie się z nowymi uprawnieniami.

Brak precyzacji pojęcia „rozsądny koszt” naprawy może prowadzić do sytuacji, w których producenci będą ustalać ceny na własnych zasadach, a konsumenci nie będą mieć jasnego punktu odniesienia do oceny, czy żądana kwota jest uzasadniona. Kilian Kaminski z European Refurbishment Association (EUREFAS) zwraca uwagę na kluczowy problem: „Nie potrzebujemy kolejnego prawa wyłącznie na papierze, ale jasnych zasad, dzięki którym naprawa rzeczywiście będzie się opłacać.” To spostrzeżenie odzwierciedla obawy branży, że samo wprowadzenie dyrektywy bez konkretnych wytycznych może okazać się niewystarczające.

Dla osób planujących duże zakupy elektroniki lub urządzeń domowych warto pamiętać, że przepisy obowiązujące przed 31 lipca 2026 roku będą mniej korzystne niż te, które wejdą w życie po tej dacie. Warto również śledzić postępy prac parlamentarnych nad polskim wdrażaniem dyrektywy, aby wiedzieć, kiedy dokładnie nowe prawa zaczną obowiązywać.