Wikana ukarana przez UOKiK: niedozwolone klauzule w umowach deweloperskich
UOKiK nałożył karę 398 728 zł na lubelską spółkę Wikana za trzy niedozwolone klauzule w umowach z klientami.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów nałożył na lubelską spółkę deweloperską Wikana karę w wysokości 398 728 zł za stosowanie w umowach z klientami trzech niedozwolonych klauzul. Decyzja dotyczy praw nabywców mieszkań i pokazuje, które zapisy w umowach deweloperskich budzą najpoważniejsze wątpliwości z perspektywy prawa konsumenckiego.
Za co UOKiK ukarał Wikanę?
Wikana została ukarana za postanowienia umowne, które UOKiK uznał za sprzeczne z interesem kupującego. Kwestionowane zapisy dotyczyły trzech obszarów: zmiany powierzchni lokalu, terminu odbioru mieszkania oraz skutków podpisania protokołu zdawczo-odbiorczego. Każdy z nich ogranicza możliwości obrony przez klienta.
| Klauzula | Zapis w umowie | Stanowisko UOKiK |
|---|---|---|
| Zmiana metrażu | Jednostronna zmiana powierzchni do 2 proc., bez prawa odstąpienia i bez zmiany ceny | Zmiana powinna proporcjonalnie wpływać na cenę; przy istotnej zmianie klient powinien móc zrezygnować |
| Termin odbioru | Wyznaczany przez dewelopera, z możliwością odbioru jednostronnego przy nieobecności klienta | Termin powinien być ustalany wspólnie |
| Protokół zdawczo-odbiorczy | Podpis oznacza brak wad lokalu | Podpisanie protokołu nie wyłącza roszczeń z rękojmi |
Czy deweloper może zmienić metraż mieszkania bez zgody klienta?
Według UOKiK deweloper nie powinien mieć swobody w jednostronnej zmianie metrażu, nawet gdy odchylenie mieści się w niewielkim procencie. Klauzula przewidywała zmiany do 2 proc., ale nie dawała kupującemu prawa odstąpienia od umowy ani nie przewidywała korekty ceny.
Jak powinna wyglądać zmiana ceny przy odchyleniu metrażu?
Zdaniem UOKiK każda zmiana powierzchni powinna przekładać się na cenę proporcjonalnie, czyli zwiększenie metrażu oznacza dopłatę, a zmniejszenie – odpowiednie obniżenie. Jeśli różnica jest istotna, kupujący powinien mieć możliwość rezygnacji z zakupu. Ta zasada chroni nabywcę przed płaceniem za powierzchnię, której nie otrzyma.
Kto powinien decydować o terminie odbioru mieszkania?
Termin odbioru powinien być ustalany wspólnie przez dewelopera i klienta. Klauzula Wikany dawała spółce prawo do samodzielnego wyznaczenia terminu, a przy nieobecności nabywcy – do odbioru jednostronnego. Takie rozwiązanie przenosi ciężar organizacji na kupującego i może prowadzić do przyjęcia lokalu bez realnej możliwości sprawdzenia jego stanu.
Czy podpisanie protokołu oznacza akceptację wad mieszkania?
Nie. Podpisanie protokołu zdawczo-odbiorczego nie może oznaczać, że lokal jest wolny od wad. Jak podkreśla prezes UOKiK Marek Niechciał, „umowa z deweloperem powinna być jasna i zrozumiała, a przede wszystkim zgodna z prawem”. Kupujący zachowuje roszczenia z tytułu rękojmi, nawet jeśli złożył podpis na protokole odbioru.
Jakie są dalsze konsekwencje decyzji?
Decyzja UOKiK nie jest prawomocna, a Wikana może zaskarżyć ją do sądu. Prezes urzędu zapowiedział natomiast monitorowanie klauzuli dotyczącej zmiany metrażu w umowach deweloperskich, co sugeruje, że temat będzie pod szczególną kontrolą także w innych przypadkach.
Co to oznacza dla Ciebie?
Jeśli kupujesz mieszkanie od dewelopera, przed podpisaniem umowy sprawdź, czy zawiera zapisy o jednostronnej zmianie powierzchni bez wpływu na cenę i bez prawa rezygnacji. Zwróć uwagę, kto ustala termin odbioru, oraz czy protokół odbioru nie zawiera sformułowań o braku wad, które zamykałyby drogę do roszczeń. Podpis pod protokołem nie zwalnia dewelopera z odpowiedzialności za usterki, dlatego każdą wadę warto zgłosić na piśmie i zachować dokumentację. W razie wątpliwości co do zapisów umowy warto skonsultować się z rzecznikiem konsumentów lub prawnikiem przed podpisaniem dokumentów.
Na podstawie: Domiporta.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.