Bony za butelki ważne dłużej. Sieci wydłużają terminy

Bon kaucyjny za zwróconą butelkę lub puszkę nie musi być wymieniony natychmiast — każda sieć handlowa ustalić może własne terminy, w których kupujący może go spieniężyć.

Od 1 września 2024 roku Netto wydłużyła ważność wydawanych voucherów do 90 dni. Podobny okres obowiązuje w Stokrotce, gdzie bon zachowuje ważność przez 90 dni od wydania. Kaufland wyznaczył nieco dłuższy horyzont czasowy — 100 dni. Z kolei Carrefour ustanowił termin 60-dniowy. Sieci takie jak Biedronka, Lidl i Aldi pozostały przy krótszym okresie — zaledwie 30 dni. Natomiast Auchan i Dino zrezygnowały z ograniczeń czasowych, oferując bonusy bez określonego terminu ważności.

Czy każda sieć ma inne warunki zwrotu?

Tak — każdy operator handlowy decyduje samodzielnie o długości okresu, w którym bon pozostaje ważny. Brak ujednoliconych przepisów prowadzi do sytuacji, w której warunki zwrotu mogą się znacznie różnić w zależności od wyboru sklepu. Dla konsumenta oznacza to konieczność zapamiętania indywidualnych reguł obowiązujących w poszczególnych placówkach.

Różnorodność warunków wynika z tego, że system kaucyjny, wprowadzony 1 września 2023 roku, nie zawiera szczegółowych regulacji dotyczących terminu ważności bonów. Przepisy określają zasady zwrotu opakowań, ale pozostawiają sieci handlowym swobodę w ustalaniu czasowych granic.

Co zmieni nowelizacja ustawy o systemie kaucyjnym?

Resort klimatu pracuje nad zmianami w ustawie, które mają ujednolicić zasady funkcjonowania systemu. Planowana nowelizacja ma m.in. wydłużyć ważność bonów kaucyjnych, co ułatwiłoby konsumentom ich wymianę na gotówkę. Ministerstwo analizuje również możliwość objęcia systemem jednorazowych butelek szklanych — dotychczas system obejmuje wyłącznie opakowania plastikowe i puszki aluminiowe.

Decyzja w sprawie włączenia butelek szklanych miała zapaść we wrześniu 2024 roku. Rozszerzenie systemu na ten rodzaj opakowań byłoby istotnym krokiem w kierunku zwiększenia zakresu recyklingu w Polsce.

Sieć handlowa	Ważność bonu (dni)
Auchan	Bezterminowo
Dino	Bezterminowo
Kaufland	100
Netto	90
Stokrotka	90
Carrefour	60
Biedronka	30
Lidl	30
Aldi	30

Czy sklep może odmówić wypłaty gotówki za bon?

Nie — sprzedawca nie ma prawa odmówić spieniężenia bonu kaucyjnego, niezależnie od warunków wewnętrznych sklepu. Wiceministra klimatu Anita Sowińska potwierdziła, że wymiana bonu na gotówkę to obowiązek handlowca wobec konsumenta. Prawo do zwrotu kwoty kaucyjnej przysługuje każdemu kupującemu, a sieć nie może tego prawo ograniczać ani uzależniać od dodatkowych warunków.

Co to oznacza dla Ciebie?

Praktycznie rzecz biorąc, musisz pamiętać o terminie ważności bonu wydanego przez konkretny sklep. Jeśli kupiłeś butelkę w sieci oferującej 30-dniową ważność, masz miesiąc na wymianę bonu. W sieciach z 90-dniowym terminem masz znacznie więcej czasu. Strategie mogą się różnić — jeśli regularnie robisz zakupy w sklepach oferujących bonusy bezterminowe (Auchan, Dino), nie musisz się martwić upływem terminu.

Warto też wiedzieć, że bon można wymienić na gotówkę — nie jesteś zmuszony do zakupu towaru. To prawo konsumenta, które obowiązuje niezależnie od polityki danej sieci. Jeśli sprzedawca odmówi wypłaty, możesz się powołać na przepisy prawa i zgłosić sprawę organom ochrony konsumenta.

Zmiana warunków przez Netto (wydłużenie z wcześniejszych terminów do 90 dni od września 2024) pokazuje, że sieci handlowe dostosowują się do oczekiwań kupujących. Dłuższe okresy ważności bonów ułatwiają konsumentom zarządzanie zwrotami, szczególnie tym, którzy nie robią codziennych zakupów.

Planowana nowelizacja ustawy powinna przynieść ujednolicenie warunków w całym kraju. Jeśli Ministerstwo Klimatu rzeczywiście wydłuży ważność bonów na poziomie ustawowym, wszystkie sieci będą musiały dostosować się do nowych wymogów. To oznaczałoby koniec sytuacji, w której terminy różnią się tak drastycznie — od 30 dni do bezterminowości.