Prawo do naprawy w Polsce: co zmieni dyrektywa UE do 2026 roku

Polska przygotowuje się do wdrożenia unijnej dyrektywy Right to Repair, która zmieni sposób, w jaki traktujemy uszkodzony sprzęt elektroniczny i domowy. Zamiast automatycznej wymiany na nowy, konsumenci będą mieć prawo do naprawy — a producenci będą zobowiązani to umożliwić.

Kiedy wejdą w życie nowe przepisy o prawie do naprawy?

Polska ma czas do 31 lipca 2026 roku, aby wdrożyć dyrektywę do krajowego porządku prawnego. Projekt ustawy, oznaczony symbolem UC154, przygotowuje Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Rada Ministrów planuje przyjęcie projektu w trzecim kwartale 2026 roku, co oznacza, że ostateczne wejście przepisów w życie nastąpi tuż przed terminem wyznaczonym przez Unię Europejską.

Jakie produkty będą objęte obowiązkiem naprawy?

Przepisy obejmą szeroką gamę urządzeń używanych na co dzień. Wśród nich znajdą się urządzenia gospodarstwa domowego takie jak pralki, zmywarki, suszarki oraz odkurzacze. Regulacja dotyczy również elektroniki konsumenckiej — telefonów komórkowych, urządzeń chłodniczych, wyświetlaczy, a także coraz bardziej popularnych pojazdów elektrycznych: rowerów i skuterów elektrycznych. Listę uzupełniają serwery, które są kluczowe dla infrastruktury cyfrowej.

Kategoria produktu	Przykłady urządzeń
Urządzenia kuchenne	Pralki, zmywarki, suszarki
Urządzenia sprzątające	Odkurzacze
Elektronika konsumencka	Telefony, wyświetlacze
Chłodnictwo	Urządzenia chłodnicze
Infrastruktura IT	Serwery
Pojazdy elektryczne	Rowery, skutery elektryczne

Jak długo będzie trwać gwarancja po wyborze naprawy?

Jeśli zdecydujesz się na naprawę zamiast wymiany produktu, Twoja gwarancja zostanie automatycznie przedłużona o 12 miesięcy. Praktycznie oznacza to, że jeśli na przykład pralka ulegnie awarii po 18 miesiącach użytkowania, po naprawie będziesz chroniony przez kolejny rok. To znaczące rozszerzenie ochrony konsumenta w porównaniu do obecnego stanu, gdzie naprawa często oznaczała utratę gwarancji lub jej skrócenie.

Czy naprawa będzie darmowa dla konsumenta?

Producenci będą zobowiązani do naprawy bezpłatnie lub za rozsądną cenę, w rozsądnym terminie. Przepisy nie określają dokładnie, co oznacza „rozsądna cena” — to będzie wymagać interpretacji w praktyce. Kluczowe jest jednak to, że producenci nie będą mogli stawiać niedorzecznych warunków finansowych ani przedłużać napraw w nieskończoność.

Czy niezależne serwisy będą mogły naprawiać sprzęt?

Tak. Producenci nie będą mogli utrudniać naprawy przez niezależne serwisy. To oznacza, że nie będą mogły blokować dostępu do części zamiennych, schematów, oprogramowania ani informacji technicznych niezbędnych do wykonania naprawy. Konsument będzie mieć swobodę wyboru — zarówno serwisu autoryzowanego, jak i niezależnego warsztatu.

Co to oznacza dla Ciebie w praktyce?

Nowe przepisy wprowadzają fundamentalną zmianę w relacji producent-konsument. Zamiast presji na zakup nowego urządzenia, będziesz mieć realną alternatywę. Jeśli twój telefon, pralka lub rower elektryczny ulegnie awarii, możesz wybrać naprawę — a producent będzie zobowiązany to ułatwić. Dodatkowo, przedłużenie gwarancji o rok po naprawie oznacza, że inwestycja w naprawę będzie lepiej chroniona.

Dla konsumentów to oznacza również oszczędności — naprawa jest zazwyczaj tańsza niż zakup nowego urządzenia. Dla środowiska to zmiana istotna, ponieważ zmniejszy się ilość elektronicznych odpadów trafiających na wysypiska.

Jak będzie kontrolowana zgodność z nowym prawem?

Nadzór nad wdrażaniem przepisów przejmie Inspekcja Handlowa. Producenci, którzy będą naruszać obowiązki wynikające z dyrektywy, będą mogli zostać ukarani karą od 20 tysięcy złotych. W przypadku powtórzenia naruszenia kara może wzrosnąć do 40 tysięcy złotych. Dodatkowo, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów będzie mógł działać w przypadku naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, co oznacza możliwość pozwania producenta w imieniu całej grupy poszkodowanych.

Kiedy uruchomiona zostanie europejska platforma napraw?

Do 31 lipca 2027 roku Unia Europejska planuje uruchomienie europejskiej platformy napraw. Polska będzie miała możliwość dobrowolnej rejestracji swoich serwisów w polskiej sekcji tej platformy. Europejski formularz naprawy, który będzie dostępny na platformie, będzie wiązać serwis przez 30 dni — producent będzie musiał podjąć działania naprawcze w tym okresie lub wyjaśnić przyczyny opóźnienia.

Platforma ma ułatwić konsumentom znalezienie autoryzowanego lub niezależnego serwisu, a także standaryzować proces naprawy w całej Unii Europejskiej.