Prawo do naprawy 2027: co się zmienia dla konsumentów

Od 31 lipca 2026 roku prawo unijne gwarantuje konsumentom prawo do naprawy produktów zamiast ich wymiany, a producenci muszą udostępniać części zamienne i dokumentację po rozsądnej cenie.

Co zmienia dyrektywa „Right to repair”?

Unijna dyrektywa „Right to repair” wprowadza fundamentalną zmianę w podejściu do napraw sprzętu elektronicznego i AGD. Zamiast zachęcać konsumentów do wyrzucania wadliwych produktów i kupowania nowych, przepisy nakłaniają do ich naprawy. Komisja Europejska szacuje, że przedwczesne pozbywanie się towarów nadających się do naprawy skutkuje wytwarzaniem co roku 35 milionów ton elektroodpadów, zużyciem dodatkowych 30 milionów ton surowców i emisją 261 milionów ton gazów cieplarnianych.

Nowe przepisy będą dotyczyć produktów projektowanych i wprowadzanych na rynek od momentu wejścia dyrektywy w życie. Obejmują one pralki, zmywarki, odkurzacze, suszarki, telefony komórkowe, urządzenia chłodnicze, wyświetlacze elektroniczne, serwery oraz rowery i skutery elektryczne.

Jakie prawa zyskujesz jako konsument?

Nowe przepisy przyznają Ci prawo do żądania, aby producent naprawił produkty, które z technicznego punktu widzenia nadają się do naprawy. Naprawy muszą być wykonane w rozsądnym terminie i – jeśli usługa nie jest świadczona nieodpłatnie – po rozsądnej cenie, aby konsumenci byli zachęcani do wyboru naprawy zamiast wymiany.

Kluczowy element dyrektywy to przedłużenie okresu rękojmi. Jeśli zdecydujesz się na naprawę produktu w okresie obowiązywania odpowiedzialności sprzedawcy, okres ten zostanie przedłużony co najmniej o 12 miesięcy od momentu naprawy. To oznacza, że po naprawie zyskujesz dodatkową ochronę na cały rok.

Prawo do wyboru między naprawą a wymianą produktów wadliwych pozostaje zachowane. W okresie obowiązywania gwarancji możesz wybrać opcję, która Ci się bardziej opłaca – ale jeśli wybierzesz naprawę, automatycznie otrzymasz przedłużoną rękojmię.

Co muszą robić producenci i serwisy?

Producenci zobowiązani są dostarczać łatwo dostępne informacje na temat świadczonych usług naprawy, w tym o opłatach. Muszą również umożliwiać dostęp do części zamiennych po rozsądnej cenie, dokumentacji technicznej i narzędzi potrzebnych do napraw – również po zakończeniu okresu gwarancyjnego.

Produkty mają być projektowane w sposób ułatwiający rozmontowanie, serwisowanie i naprawienie z wykorzystaniem dostępnych części zamiennych. To oznacza, że już na etapie projektowania sprzętu producenci muszą myśleć o możliwości jego naprawy, a nie tylko o sprzedaży.

W związku z wdrażaniem dyrektywy wprowadzony zostanie europejski formularz informacji o naprawie. Będzie on zawierać warunki naprawy, czas jej wykonania, cenę i informacje na temat części zamiennych. Formularz będzie przekazywany klientowi na jego żądanie, a w ciągu 30 dni serwis nie będzie mógł zmienić przedstawionej oferty.

Kiedy zaczynają obowiązywać nowe przepisy?

Przepisy wchodzą w życie 31 lipca 2026 roku. Jednak kluczowym terminem dla konsumentów jest rok 2027, kiedy to uruchomiona zostanie internetowa europejska platforma napraw. Platforma będzie łączyć konsumentów z podmiotami zajmującymi się naprawą i posiadać sekcje dla każdego państwa członkowskiego, co pomoże w znalezieniu dostępnych ofert oraz zwiększy widoczność serwisów.

Element	Termin	Znaczenie
Wejście dyrektywy w życie	31 lipca 2026	Producenci muszą dostarczać informacje o naprawach i części zamienne
Uruchomienie platformy napraw	2027	Konsumenci mogą łatwo znaleźć serwisy w swojej okolicy
Przedłużenie rękojmi	Od naprawy	Dodatkowe 12 miesięcy ochrony po naprawie
Obowiązkowe przepisy	Produkty od 31.07.2026	Dotyczy sprzętu wprowadzanego na rynek po tej dacie

Co to oznacza dla polskiego rynku?

W Polsce przepisy będą wdrożone poprzez nowelizację ustawy o prawach konsumenta oraz niektórych innych ustaw. Projekt noweli (UC154) jest w fazie opiniowania w Urzędzie Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Zmiana jest znacząca dla polskiego rynku, biorąc pod uwagę, że w polskich domach znajduje się około 200 milionów urządzeń AGD. To oznacza, że rynek napraw czeka znaczny wzrost, a fachowcy będą mieli wiele pracy.

Komisja Europejska szacuje, że rozwój rynku napraw będący efektem dyrektywy może przynieść europejskiej gospodarce dodatkowe 4,8 miliarda euro rocznie. Na polskim rynku może to przełożyć się na rozwój branży serwisowej, lepszą dostępność części zamiennych i bardziej przystępne ceny napraw.

Co to oznacza dla Ciebie jako konsumenta?

Praktyczne konsekwencje są istotne. Po pierwsze, naprawy będą bardziej opłacalne – producenci będą zmuszeni oferować je po rozsądnych cenach, aby konkurować z wymianą. Po drugie, zyskujesz pewność, że części zamienne będą dostępne przez długi czas, a nie tylko przez okres gwarancji. Po trzecie, dodatkowy rok rękojmi po naprawie daje Ci dodatkową ochronę.

Jeśli posiadasz urządzenie AGD lub elektroniczne, które uległo awarii, warto pamiętać, że od 31 lipca 2026 roku możesz żądać naprawy zamiast wymiany – i to będzie Twoim prawem, a nie łaskawością producenta. Platforma napraw uruchomiona w 2027 roku ułatwi Ci znalezienie odpowiedniego serwisu w Twojej okolicy.

Dyrektywa „Right to repair” to zmiana paradygmatu – od kultury wyrzucania do kultury naprawiania. Dla konsumentów oznacza to więcej kontroli, mniejsze koszty i lepszą ochronę praw.