Prawo do naprawy w Polsce od 2026. Co się zmieni dla konsumentów?
Od 31 lipca 2026 roku w Polsce obowiązywać będzie unijne prawo do naprawy. Producenci będą zmuszeni zapewniać części zamienne i naprawy po rozsądnych cenach.
Od 31 lipca 2026 roku w Polsce zacznie obowiązywać unijne prawo do naprawy, które fundamentalnie zmieni relacje między producentami a konsumentami elektroniki i urządzeń AGD. Nowe przepisy mają odpowiadać na zjawisko obserwowane od lat: sprzęt często psuje się tuż po zakończeniu okresu gwarancyjnego, a koszt naprawy sprawia, że zakup nowego urządzenia wydaje się bardziej opłacalny.
Czym jest prawo do naprawy?
Prawo do naprawy to dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1799, która weszła w życie 30 lipca 2024 roku. Przepisy nakładają na producentów obowiązek zapewnienia dostępu do części zamiennych oraz napraw po rozsądnych cenach. Dotyczy to urządzeń takich jak pralki, lodówki, zmywarki, smartfony i wiele innych produktów elektronicznych oraz sprzętu AGD.
Monika Pobrotyń, prezeska firmy North.pl zajmującej się częściami zamiennymi do AGD, zwraca uwagę na problem, który nowe prawo ma rozwiązać: “Rozumiem, że jeśli dopłacimy niewiele więcej, możemy mieć nowy sprzęt. To kuszące. Ale urządzenia sprzed 30 lat nadal działają. Chciałabym, żeby tak było również z tymi dzisiejszymi”. Jej słowa odzwierciedlają frustrację konsumentów, którzy stają przed wyborem między kosztowną naprawą a zakupem nowego urządzenia.
Jakie prawa zyska konsument?
Przedłużenie gwarancji po naprawie
Jedna z kluczowych zmian to 12-miesięczne przedłużenie gwarancji dla konsumentów, którzy wybiorą naprawę po zakończeniu okresu gwarancyjnego zamiast zakupu nowego urządzenia. To oznacza, że jeśli urządzenie ulegnie awarii w ciągu roku od naprawy, producent będzie zobowiązany do ponownej naprawy lub wymiany.
Naprawy poza serwisami autoryzowanymi
Aktualnie wiele producentów pozbawiało konsumentów uprawnień gwarancyjnych, jeśli ci korzystali z usług niezaakceptowanych serwisów. Nowe prawo zmienia tę praktykę. Naprawa poza autoryzowanym serwisem nie będzie pozbawiać konsumenta uprawnień gwarancyjnych. Konsument będzie mógł wybrać dowolny serwis bez obawy o utratę ochrony.
Dostęp do części zamiennych
Producenci będą zobowiązani zapewniać dostęp do części zamiennych po rozsądnych cenach. Oznacza to, że konsument będzie miał realną możliwość naprawy sprzętu, zamiast być zmuszonym do jego wymiany ze względu na niedostępność części.
Harmonogram wdrażania w Polsce
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przygotował założenia nowych przepisów, choć projekt ustawy wdrażającej dyrektywę nie został jeszcze opublikowany. Kraje członkowskie Unii Europejskiej mają obowiązek wdrożyć dyrektywę do 31 lipca 2026 roku.
| Element | Termin | Status |
|---|---|---|
| Wejście w życie dyrektywy UE | 30 lipca 2024 r. | Obowiązuje |
| Wdrożenie w Polsce | 31 lipca 2026 r. | W przygotowaniu |
| Publikacja projektu ustawy | Do 31 lipca 2026 r. | Oczekiwana |
Co to oznacza dla konsumentów?
Nowe prawo do naprawy ma przełomowe znaczenie dla polskich konsumentów. Po pierwsze, zmienia ekonomikę decyzji o naprawie versus wymiana — 12-miesięczne przedłużenie gwarancji czyni naprawę bardziej atrakcyjną finansowo. Po drugie, eliminuje praktykę pozbawiania gwarancji za korzystanie z niezaakceptowanych serwisów, co daje konsumentom rzeczywisty wybór. Po trzecie, obowiązek zapewniania części zamiennych po rozsądnych cenach oznacza, że producenci nie będą mogli sztucznie wydłużać cyklu życia produktu poprzez niedostępność części.
Jednak wciąż duża część społeczeństwa nie jest świadoma nadchodzących zmian. Według doniesień, 44 procent Niemców słyszało o nowych przepisach, a w Polsce odsetek ten szacowany jest jako jeszcze niższy. To oznacza, że przed wdrożeniem prawa do naprawy w Polsce konieczna będzie szeroka kampania edukacyjna skierowana do konsumentów.
Nowe prawo wpisuje się w szerszy trend europejski zmierzający do zmniejszenia marnotrawstwa elektronicznego i promowania gospodarki cyrkularnej. Dla producentów oznacza to konieczność przystosowania swoich modeli biznesowych, ale dla konsumentów to wyraźna poprawa ochrony ich praw i oszczędności finansowych.
Najczęstsze pytania
Kiedy wchodzi w życie prawo do naprawy w Polsce?
Prawo do naprawy obowiązywać będzie w Polsce od 31 lipca 2026 roku. Dyrektywa Unii Europejskiej weszła w życie 30 lipca 2024 roku, a kraje członkowskie mają czas na jej wdrożenie do wskazanej daty.
Jakie urządzenia obejmuje prawo do naprawy?
Prawo do naprawy dotyczy m.in. pralki, lodówki, zmywarek, smartfonów oraz innej elektroniki konsumenckiej i urządzeń AGD. Dyrektywa obejmuje szeroką gamę produktów, które najczęściej ulegają awariom po wygaśnięciu gwarancji.
Czy naprawa poza serwisem autoryzowanym wpłynie na moją gwarancję?
Nie. Zgodnie z nowymi przepisami naprawa poza autoryzowanym serwisem nie będzie pozbawiać konsumenta uprawnień gwarancyjnych. Konsument będzie mógł wybrać dowolny serwis bez obawy o utratę gwarancji.
Ile wynosi przedłużenie gwarancji po naprawie?
Jeśli konsument wybierze naprawę zamiast zakupu nowego urządzenia po wygaśnięciu okresu gwarancyjnego, zyska 12-miesięczne przedłużenie gwarancji na naprawione urządzenie.
Czy producenci będą zmuszeni sprzedawać części zamienne?
Tak. Dyrektywa nakłada na producentów obowiązek zapewnienia dostępu do części zamiennych oraz napraw po rozsądnych cenach. Celem jest umożliwienie konsumentom naprawy sprzętu zamiast jego wymiany.
Na podstawie: Money.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.