Od kiedy biegnie przedawnienie roszczenia banku w sprawie kredytu frankowego?

Zgodnie z wyrokiem TSUE z czwartku, termin przedawnienia zaczyna się biec od dnia, w którym konsument pierwszy raz zakwestionował wobec banku wiążący charakter warunków umowy kredytu. To nie jest dzień wypłaty kapitału ani dzień wpisu postanowień do rejestru niedozwolonych warunków.

Jak długo bank ma czas na dochodzenie zwrotu kapitału?

Bank ma trzy lata od momentu zakwestionowania umowy przez konsumenta na dochodzenie zwrotu wypłaconego kapitału. Po upływie tego okresu roszczenie może ulec przedawnieniu, chyba że bank podjął działania zmierzające do egzekucji swoich roszczeń.

Czy konsument może nadal wygrać sprawę o unieważnienie kredytu frankowego?

Tak, konsument może wygrać sprawę o unieważnienie umowy kredytowej, ale wyrok TSUE utrudnia mu podnoszenie zarzutu przedawnienia roszczenia banku. Wyrok potwierdza, że ochrona konsumenta musi być wyważona z prawami banku do odzyskania kapitału.

Co oznacza wyrażenie 'koniec snu o darmowych mieszkaniach'?

Sformułowanie Związku Banków Polskich oznacza, że konsumenci nie mogą liczyć na to, że bank straci prawo do zwrotu kapitału z powodu przedawnienia, jeśli bank podejmie odpowiednie kroki prawne w ciągu trzech lat od zakwestionowania umowy.

Czy wyrok TSUE zmienia reguły gry w sprawach frankowych?

Nie — wyrok potwierdza dotychczasową linię orzeczniczą TSUE z kwietnia 2026 roku. Nie zmienia zasadniczych reguł, ale porządkuje interpretację terminu przedawnienia i wzmacnia pewność prawa dla obu stron sporu.

Wyrok TSUE o kredytach frankowych: koniec darmowych mieszkań

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że bieg przedawnienia roszczenia banku o zwrot kapitału z kredytu frankowego zaczyna się od dnia zakwestionowania umowy…

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł w czwartek, że termin przedawnienia roszczenia banku o zwrot pożyczonego kapitału z kredytu frankowego zaczyna się biec od dnia, w którym konsument pierwszy raz zakwestionował wiążący charakter warunków umowy kredytowej — a nie od dnia wypłaty kapitału ani od wpisu do rejestru niedozwolonych postanowień.

Skąd wziął się wyrok TSUE o kredytach frankowych?

Orzeczenie pochodzi z pytania prejudycjalnego zadanego unijnemu trybunałowi przez Sąd Okręgowy w Warszawie. Polski sąd rozpoznawał dwa pozwy banków przeciw konsumentom o zwrot wypłaconego kapitału z unieważnionych umów kredytu hipotecznego indeksowanego do franka szwajcarskiego. Sąd miał wątpliwości, od kiedy biegnie trzyletni termin przedawnienia roszczenia banków i czy roszczenia te się nie przedawniły.

Polski sąd brał pod uwagę trzy możliwe momenty rozpoczęcia biegu przedawnienia:

Moment	Opis	Decyzja TSUE
Dzień wypłaty kapitału	Moment, gdy bank udostępnił konsumentowi pieniądze	Odrzucony — bank nie ma jeszcze roszczenia
Wpis do rejestru niedozwolonych warunków	Rejestracja abuzywnych klauzul w urzędzie	Odrzucony — wpis nie prowadzi do stwierdzenia nieważności
Zakwestionowanie umowy przez konsumenta	Dzień, gdy konsument wyrazi wolę powołania się na nieważność	Wybrany przez TSUE

Dlaczego TSUE wybrał moment zakwestionowania umowy?

Trybunał w Luksemburgu uzasadnił swoją decyzję zasadą pewności prawa i przewidywalności sytuacji prawnych. W momencie, gdy konsument zakwestionuje postanowienia umowy, bank jest poinformowany o woli konsumenta powołania się na nieważność i może racjonalnie przewidzieć wynikające z tego konsekwencje.

Odrzucenie momentu wpisu do rejestru niedozwolonych postanowień wynika z faktu, że sam taki wpis nie prowadzi do stwierdzenia nieważności umowy — nieważność musi być stwierdzona przez sąd. Moment wypłacenia kapitału również nie może być punktem wyjścia, ponieważ dopóki konsument nie wyrazi woli ustalenia nieważności umowy, bank nie dysponuje roszczeniem o zwrot.

Co to oznacza dla konsumentów?

Wyrok TSUE istotnie zmienia sytuację konsumentów w sprawach frankowych. Od teraz bank ma trzy lata na dochodzenie zwrotu kapitału od momentu, gdy konsument zakwestionuje umowę. Oznacza to, że szanse na skuteczne podniesienie przez konsumenta zarzutu przedawnienia roszczenia banku ulegają istotnemu ograniczeniu — zwłaszcza w sytuacjach, gdy bank podjął działania zmierzające do dochodzenia swoich roszczeń po zakwestionowaniu umowy.

Wiktor Budzewski, partner w kancelarii KBiW reprezentujący stronę konsumenta w jednej z czwartkowych spraw, krytycznie ocenił wyrok, podkreślając, że “termin przedawnienia nie może być liczony od wpisu do rejestru, więc oświadczenie o nieważności powinno pochodzić od sądu krajowego”. Jego zdaniem wyrok “stawia ochronę konsumentów na głowie”, bo konsument musi aktywnie działać, aby objąć go ochroną.

Perspektywa banków i stabilność systemu

Związek Banków Polskich ocenił wyrok jako “koniec snu o darmowych mieszkaniach”, podkreślając, że rozstrzygnięcie ma fundamentalne znaczenie dla stabilności rozliczeń po unieważnieniu umów kredytowych. Bankowcy argumentują, że wyrok potwierdza — bank nie może być pozbawiony realnej możliwości dochodzenia zwrotu kapitału tylko dlatego, że abuzywność postanowień umownych była przedmiotem późniejszego sporu sądowego.

Prezes Związku Banków Polskich Tadeusz Białek stwierdził, że TSUE “po raz kolejny potwierdził, że nie ma podstaw do tworzenia mechanizmu darmowych mieszkań kosztem banków i stabilności obrotu prawnego”. Jego zdaniem wyrok wzmacnia pewność prawa oraz równowagę stron po unieważnieniu umowy kredytowej.

Znaczenie dla orzecznictwa krajowego

Wyrok TSUE wpisuje się w linię orzeczniczą zapoczątkowaną wyrokami Trybunału z 16 kwietnia 2026 roku w innych sprawach frankowych. Trybunał konsekwentnie potwierdza, że rozliczenie skutków nieważności umowy powinno uwzględniać prawa obu stron, a ochrona konsumenta nie może prowadzić do nieproporcjonalnego i niesprawiedliwego rezultatu.

Związek Banków Polskich przewiduje, że wyrok powinien przełożyć się na większą stabilność orzecznictwa krajowego, ograniczenie sporów dotyczących mechanizmu przedawnienia oraz wzrost przewidywalności rozliczeń po unieważnieniu umów kredytowych. Bankowcy spodziewają się również wzrostu zainteresowania ugodami jako racjonalnym, przewidywalnym i sprawiedliwym sposobem zakończenia sporu.

Co dalej?

Ostaeczny wyrok w polskiej sprawie wyda Sąd Okręgowy w Warszawie, który teraz dysponuje jasnym stanowiskiem TSUE dotyczącym biegu przedawnienia. Wyrok porządkuje jeden z najważniejszych spornych obszarów w sprawach frankowych, ale nie oznacza końca sporów — każda sprawa będzie podlegała indywidualnej ocenie sądu, zwłaszcza jeśli chodzi o kwestię, czy bank podjął odpowiednie działania zmierzające do dochodzenia swoich roszczeń w ciągu trzyletniego okresu przedawnienia.