Digital Fairness Act: nowe zasady dla zakupów online w UE
Komisja Europejska proponuje Digital Fairness Act, który ma ograniczyć ciemne wzorce i uporczywe funkcje w sklepach internetowych.
Digital Fairness Act to projekt rozporządzenia Komisji Europejskiej, który ma uporządkować zasady ochrony konsumentów przed nieuczciwymi praktykami w internecie. Propozycja nie weszła jeszcze w życie, ale wyznacza kierunek zmian, które mogą obowiązywać w całej Unii Europejskiej.
Czym są ciemne wzorce i dlaczego Bruksela chce je zakazać?
Ciemne wzorce to interfejsy zaprojektowane tak, by skłonić użytkownika do decyzji, której w innej sytuacji by nie podjął. Według badań przywoływanych w propozycji dziewięciu na dziesięciu badanych zetknęło się z takimi rozwiązaniami. Komisja chce zakazać m.in. sztucznego odliczania czasu oferty czy fałszywych informacji o ograniczonych zapasach, które mają wywołać pośpiech.
Jakie kary grożą firmom za naruszenia?
Maksymalna kara przewidziana w projekcie wynosi do 6% rocznych obrotów na świecie. To wartość znacznie wyższa niż kary znane z wielu krajowych systemów, dlatego duże platformy handlowe będą musiały potraktować nowe przepisy poważnie. Komisja zapowiada też, że sama będzie mogła bezpośrednio badać naruszenia o charakterze transgranicznym, zamiast czekać na działania poszczególnych państw.
Jak zmienią się bilety, wydarzenia i subskrypcje?
Przy biletach online cena ma być widoczna od początku, z uwzględnieniem ceny aktualnej i najwyższej możliwej. Dynamiczne ceny wydarzeń kulturalnych i sportowych będą musiały zostać wyraźnie ujawnione. W przypadku subskrypcji przewidziano widoczną funkcję wypowiedzenia umowy, a okres próbny ma stać się płatny dopiero po przypomnieniu i wyraźnej zgodzie klienta. Przed automatycznym odnowieniem konsument ma otrzymać ostrzeżenie.
Co z wirtualnymi walutami i influencerami?
Waluty wirtualne, których używa się w grach i aplikacjach, mają mieć przejrzystą wartość pieniężną, tak aby użytkownik wiedział, ile naprawdę płaci. Influencerzy będą zobowiązani do oznaczania treści komercyjnych, a reklamy hazardowe skierowane do dzieci zostaną zakazane.
Czy konsument będzie mógł porozmawiać z człowiekiem?
Tak, projekt przewiduje prawo do kontaktu z człowiekiem, gdy obsługa automatyczna zawiedzie. Użytkownicy mają też zyskać możliwość wyłączenia uporczywych funkcji projektowych, czyli elementów wracających namową do aplikacji czy serwisu.
Jak nowe przepisy mają działać w całej Unii?
Projekt ma postać rozporządzenia, które zastąpi obecnie obowiązującą dyrektywę. Dzięki temu te same reguły będą bezpośrednio obowiązywać we wszystkich krajach Unii, a celem jest ograniczenie różnic między 27 systemami krajowymi. Obecnie egzekwowanie spoczywa na organach krajowych, a Komisja ma je koordynować.
| Element reformy | Dane z propozycji |
|---|---|
| Maksymalna kara | do 6% rocznych obrotów na świecie |
| Szacunkowe oszczędności konsumentów | 13,7 mld euro rocznie (prognoza) |
| Liczba systemów krajowych objętych ujednoliceniem | 27 |
| Termin wejścia w życie | 12 miesięcy po wejściu w życie ustawy |
Pomimo poparcia dla kierunku zmian BEUC postuluje wyraźniejsze ograniczenia. Rada ds. Kontroli Regulacyjnej wydała opinię pozytywną, z zastrzeżeniami.
Co to oznacza dla Ciebie jako kupującego?
Już teraz warto czytać warunki subskrypcji i sprawdzać, czy przy zakupie biletów nie pojawiają się sztuczne terminy. Jeśli propozycja wejdzie w życie, kupujący zyskają jaśniejsze informacje o cenach, łatwiejsze wypowiadanie umów i realną możliwość kontaktu z człowiekiem. Pamiętaj jednak, że reforma zacznie obowiązywać dopiero 12 miesięcy po wejściu w życie ustawy, więc do tego czasu obowiązują dotychczasowe przepisy, a w razie problemów warto korzystać z reklamacji i dochodzenia praw.
Na podstawie: The European Times. Tekst opracowany redakcyjnie.